CHP İstanbul Milletvekili ve Genel Başkan Koordinatör Başdanışmanı Erdoğan Toprak, yayınladığı haftalık değerlendirme raporunda Türkiye’de gıdaya erişimdeki sorunlara dikkat çekti.
Toprak, istifa eden Tarım ve Orman bakanı Bekir Pakdemirli’nin “Türkiye’de para var ki ithalat yapabiliyor” sözlerini hatırlatarak, “Bu gidişle paranız olsa da ürün bulmak olanaksız hale gelecek” dedi.
CHP’li vekil, iç politikada zeytin yönetmeliğini değerlendirirken, ekonomide ‘gıda endeksinin en yüksek seviyeye ulaşacağını’ belirterek uyardı.
Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası Karadeniz’de kapanan limanları işaret eden Toprak, ayçiçeği yağının bu ülkelerden alınmasının olanaksız hale geldiğini vurguladı. Birleşmiş Milletler (BM) Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Gıda Fiyat Endeksi’nin şubat ayında yüzde 3,9 artış göstererek ortalama 140,7 puan olduğuna dikkat çekerek veriler paylaştı: “Küresel gıda fiyatlarında artışı tetikleyen ürünler süt ürünleri ve bitkisel yağlar olurken, tahıl fiyat endeksi aylık yüzde 2, yıllık ise yüzde 14,8 artış gösterdi. Küresel emtia borsalarında buğday ve diğer hububat ürünlerinin fiyatları son 15-20 yılın rekor seviyelerine yükseldi.
Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) geçen hafta yaptığı 435 bin ton ekmeklik buğday ithalatı ihalesine gelen en düşük fiyat teklifi ton başına 420 dolara (6 bin TL) yükseldi. Fiyatların büyük kısmı 500 doların üzerine çıkınca TMO 450 doların üzerindeki fiyatları eleyerek alım miktarını 285 bin tona düşürmek zorunda kaldı. Alımın ton başına 408-449 dolar arası fiyatlardan yapıldığı kaydedildi. Kısa süre önce ton başına 347 dolardan alım yapan TMO’nun buğday ithal faturası ton başına yaklaşık 100 dolar arttı.”
‘İktidar, gerçeği ancak aylar sonra görebildi’
Tarımsal üretimin desteklenmemesini eleştiren Toprak, Pakdemirli’nin sözlerine atıfla iktidarı eleştirdi:
“Görevden affedilen Tarım ve Orman bakanı, içeride üretimin düşmesi, üreticinin tarlasının boş kalması, üretimden vazgeçmesiyle ilgili uyarılarımıza ‘Paramız var ithal ederiz’ karşılığını veriyordu. Şimdi öyle bir noktaya gelindi ki bu gidişle paranız olsa da ürün bulmak olanaksız hale gelecek! Gıda fiyatlarında, ekmekte, ayçiçeği ve zeytinyağında, yumurta ve sütte, daha birçok üründe, gıda maddesindeki fiyat artışlarını marketlere, pazarcıya ceza keserek, etiket denetimi yaparak, üreticinin depolarını basarak, hal esnafını suçlayarak düşürebileceğini zanneden iktidar, gerçeği ancak aylar sonra görebildi. Şimdi artık kıtlık-yokluk tehlikesi belirince, kuzeyimizdeki savaş nedeniyle riskler daha da artıp, ‘Gerekirse ithal ederiz’ çözümünün yolları kapanınca, nihayet bazı ürünlere ihracat yasağı getirmek ve iç pazarda satılmasını sağlamayı akıl edebildi.”
Zeytincilik Yasası’na dair yönetmelik üzerinde değişikliği de eleştiren CHP’li vekil, zeytinliklerin enerji bakanlığının ‘insafına ve yetkisine terk edildiğini’ söyleyerek tarım bakanlığının ise sadece onay ve tasdikle görevlendirildiğini belirtti.
Zeytinliklerin linyit madenine çevrilmek istendiğini söyleyen Toprak, şöyle devam etti: “İktidar, fahiş elektrik zamlarıyla kamuoyunun tepkisini çeken elektrik faturalarına, enerjide dışa bağımlılık gerekçesine sığınıyor. Zeytinlikler yok edilerek çıkarılacak linyitle elektrik üretecek termik santraller kamu yararı diye savunuluyor.”
