Boeing’in Avrupa, Orta Afrika, Orta Doğu, Asya ve Avustralya’daki iletişim kullanıcılarını etkileyen uzaydaki haberleşme uydusu ‘gizemli’ bir şekilde parçalandı.
Hint Okyanusu’nun yaklaşık 35 bin kilometre yukarısında ekvator çevresinde sabit bir yörüngedeki ‘Intelsat 33e’ isimli uydu geniş bant internet hizmeti sağlıyordu.
TRT‘nin aktardığı habere göre 20 Ekim’de gelen ilk raporlar uydunun aniden güç kaybettiğini belirtti. Saatler sonra ABD Uzay Gücü uydunun en az 20 parçaya ayrıldığını doğruladı.
Uydunun parçalanma sebebi henüz bilinmiyor ancak bu tür olaylar daha önce de yaşandı.
2016’da Boeing’in ürettiği Intelsat 33e fırlatıldıktan sonra yörüngesine üç ay geç ulaşmıştı.
İtici sistemiyle ilgili sorunlar nedeniyle uydunun ömrünü 3,5 yıl erken sonlandırması bekleniyordu.
Şirket bu nedenle 78 milyon dolar tutarında bir sigorta talebinde bulundu. Ancak parçalanma sırasında uydunun sigortalı olmadığı bildirildi.
Intelsat şu an sorunun kesin nedenini araştırıyor.
Uzay çöplüğü tehlikesi
Uydunun parçalanması yörüngedeki uzay çöplerine bir yenisini ekledi.
Avrupa Uzay Ajansı’na (ESA) göre Dünya’nın yörüngesinde 10 santimetreden büyük 40 binden fazla, bir santimetreden küçükse 130 milyondan fazla uzay çöpü bulunuyor.
Yörüngedeki toplam insan yapımı cisimlerin kütlesi 13 bin ton civarında.
Bu kütlenin üçte biri (4 bin 300) tonu uzay çöpünden oluşuyor. Daha yüksek yörüngelerdeyse bu çöplerin izlenmesi daha zorlaşıyor.
Intelsat 33e’nin parçalanmasıyla ortaya çıkan küçük çöplerin büyük kısmı, şu anki teknolojiyle yerden gözlemlenemiyor. Bu durum yörüngedeki diğer uydular için ciddi bir tehdit oluşturabilir. Özellikle yörüngedeki bu karmaşık ortamın sürekli izlenmesi ve takip edilmesi gerekiyor.
Kim sorumlu?
Uzayda meydana gelen enkazlardan kimin sorumlu olduğu sorusu hala tartışmalı.
1972 tarihli ‘Uzay Nesnelerinin Verdiği Zararlar İçin Uluslararası Sorumluluk Sözleşmesi’ uzaya cismi gönderen ülkenin sorumlu tutulmasını öngörüyor.
Uzaya daha fazla uydu gönderildikçe yörüngedeki kalabalık da artıyor.
Gelecekte benzer olayların yaşanmaması için uyduların kontrollü bir şekilde yörüngeden çıkarılması ve çöp üretiminin en aza indirilmesi gerekiyor.
