ELMAS TOPCU
@topcuelmas
Son iki gündür, Türkiye’den birçok kişi sosyal medya üzerinden Almanya Başbakanı Angela Merkel’e hakaretten Almanya’da bir kişinin ceza aldığına dair haber dolaştığını söyleyip doğru olup olmadığını soruyor. Dün biri, Almanca bir haber linkini yolladı da, meseleyi anladım.
Mesele şu: 21 Ekim 2015’te Bavyera’da küçük bir kent olan Iphofen’da ikamet eden 31 yasındaki bir kişi, halkı suç işlemeye çağırmak ve insanları birbirine karşı kışkırtmak suçlarından dolayı iki yıl üç ay hapis cezasına çarptırıldı.
Bu ceza, normalde öngörülenin üzerindeydi. Hakimler şahsın kabarık sabıka kaydını gerekçe gösterdi. Şahsın mali suçlar dışında, uyuşturucu, alkollü araç kullanmak, ruhsatsız silah bulundurmak ve mala zarar vermek gibi çok sayıda suçtan poliste epeydir kaydı bulunduğu belirtildi.
Merkel bağlantısı nerden çıktı?
Yalnız birçok Almanca medya kuruluşu, vakaya Merkel’in adının da karışması ve böylesinin nadir görülmesi sebebiyle haberlerinde ‘Merkel’e karşı nefret suçu işleyen kişi’ manşetini kullandı.
Merkel bağlantısı da şöyleydi: 31 yasındaki söz konusu inşaat işçisi, yukarıda sayılan suçların dışında, 2014 yılında Facebook’ta Merkel’i izlediği politika nedeniyle ‘vatan haini’ ilan etmiş, “Kurşuna dizilsin” çağrısında bulunmuştu. Bu, aşırı sağcı şahsın ilk ve son paylaşımı da değildi. Aynı kişi, Yahudiler, Müslümanlar ve göçmenler hakkında da Facebook’ta 10 kadar nefret paylaşımında bulunmakla suçlanmış, “Auschwitz’de yakılmalılar” diye yazmıştı.
Bu vakayı, “Almanya’da Facebook’ta Merkel’e hakaretten ceza” diye, yaklaşık altı ay sonra sosyal medyada yeniden yayma nedeni ne olabilir? Hayır “Almancaları yok, biri ancak çevirdi, ondan” diyeceğim, ama hükümete yakın medya Ekim 2015’te aynı şimdi olduğu gibi haberi epey geniş işlemişti.
Olay Merkel’le bitmiyor
Neyse hazır konu açılmışken devam edelim. Olay Merkel’le de bitmiyor. Başka taze gelişmeler de var. Bu da benden size bonus olsun: Efendim, Başbakan Yardımcısı SPD’li Sigmar Gabriel‘e yönelik yine tehdit ve ırkçı paylaşımda bulunan bir kişi 8 Mart’ta 1200 avro para cezasına çarptırıldı. Gabriel, daha önce 41 yaşındaki bu kişi gibi neonazileri, asosyal, toplumun dışladığı, reddettiği gruplar için kullanılan, küçümser bir tanım olan ‘Pack’ diye nitelemişti. Buna sinirlenen aşırı sağcı da, Dresden polisinin sayfasına “Gabriel’i kurşuna dizmeli“ diye yazmıştı. Bu paylaşım üzerine polis suç duyurusunda bulunmuş, Gabriel de hakaret davası açmıştı.
Mesele nefret söylemi
Yalnız bu ceza ve soruşturma meselesi sadece işin içinde hükümet üyeleri olduğunda işlemiyor. Aylan Kurdi’nin fotoğrafı internette yayıldığında da ırkçı söylemde bulunan bir kişi, duyarlı insanların da tepkisiyle tespit edilmiş, polis evine baskın düzenlemişti.
Bu yılın başından beri ise sosyal medyadaki nefret söylemlerine karşı emniyet birimleri daha sert davranıyor, zira Federal Adalet Bakanı Heiko Maas ve hükümet üyeleri Facebook, Twitter ve Instagram vb. üzerinden aşırı sağcı propagandaya ve nefret söylemlerine karşı savaş açtı. Alman bakan, sosyal medya kuruluşlarının yetkilileriyle geçen yılın sonunda görüşerek anlaştıklarını duyurdu.
Ve o zamandan bu yana da medyaya çok da olay intikal etmeye başladı.
Mesela Berlin’de bir aşırı sağcının internette Türkiye kökenlileri aşağılayan video paylaşımı nedeniyle Ocak 2016’da evi basıldı. Geçenlerde de 3 bin 500 avro para cezasına çarptırıldı.
Yine Berlin’de geçen yıl ağustos ayında ırkçı paylaşımları dikkat çeken bir kişinin evi basılmış, bilgisayarlarına el konmuştu. Bu kişinin şubat ayında sonuçlanan davasında ise hakimler, üç ay hapis cezasına hükmetmiş, sabıkası olmadığı için bu 4 bin 800 avro para cezasına çevrilmişti.
Almanya’da 2014 yılında internet üzerinden ırkçı nefret suçu olarak 2 bin 700 benzer davanın kayda geçtiği bildiriliyor. Alman Ceza Yasası’nın 130’ncü paragrafına göre halkı birbirine karşı kışkırtmanın cezası ise üç ay ile beş yıl arasında veya para cezası olarak tanımlanıyor.
Yasa var ama cumhurbaşkanları kullanmıyor
Almanya’da başbakana hakaret diye özel bir hukuki düzenleme yok. Cumhurbaşkanına hakareti tanımlayan bir madde var, Alman Ceza Yasası’nın 90’ıncı paragrafı. Ancak Diken’e demeç veren Almanya Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Ferdos Forudastan, son üç cumhurbaşkanı Horst Köhler, Christian Wulff ve halen cumhurbaşkanlığı görevini yürüten Joachim Gauck’un bu maddeyi kullanmama yönünde karar aldıklarını kaydetti.
Sadece 2012 yılında bir istisnai olay meydana geldiğini, savcılığın bir soruşturma başlattığını, ancak dava aşamasına gelmeden zanlının özür dilemesi üzerine mevzunun kapandığını belirtti. Forudastan, aynı zamanda son üç cumhurbaşkanının, olası bir hakaret suçu iddiası durumunda da yine kendilerinin harekete geçip suç duyurusunda bulunmama yönünde prensip kararı bulunduğunu da bildirdi.
