MESUDE ERŞAN
@mesudersan
mesudeersan@diken.com.tr
Üniversite hastanelerindeki asistan hekimler, Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği’nin yol açtığı gelir adaletsizliğini bugün öğle arasında yaptıkları eylemlerde protesto etti. 12 Ağustos’da Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmelik, aynı işi yapan Sağlık Bakanlığı hastanelerindeki asistan hekimlerle Yükseköğretim Kurulu hastanelerindekiler arasında iki kata varan gelir farkı yaratmıştı.
Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın ‘Beyaz Reform’ olarak sunduğu yeni yönetmeliğin, kapsayıcı ve yeterli olmamasına tepkiler sürüyor.
Yönetmeliğin hayal kırıklığına uğrattıkları arasında üniversite hastanelerindeki asistan hekimler de yer alıyor. Çünkü yönetmelik sadece eğitim ve araştırma hastanelerindeki asistan hekimleri kapsıyor. Üniversite hastanelerindeki asistan hekimleri dışarıda bırakıyor.
Sağlık Bakanlığı hastanelerindeki meslektaşlarıyla aynı işi yapan, ancak aralarında ciddi maaş farkı oluşan asistan hekimler bir an önce ‘eşit işe, eşit ücret’ için gerekli düzenlemenin yürürlüğe girmesini istiyor.
Asistan hekimler 15 Eylül’e kadar yönetmeliğin düzeltilmemesi halinde iş bırakma dahil eylem sürecine girecek.
Meslek odaları, örgütleri, sendikaların, asistan hekimlerin itirazları üzerine YÖK konuyla ilgili çalışmaya başladı. Ancak bu çalışmanın sonuçları henüz paylaşılmadı.
‘Yönetmelik ciddi eşitsizlikler yarattı‘
Eş zamanlı eylemlerin adreslerinden biri Cerrahpaşa Tıp Fakültesi oldu. Protestoda konuşan asistan hekim Osman Demirci, yönetmeliğin ‘reform’ olarak adlandırılabilecek bir yenilik getirmediği gibi performans sistemini ortadan kaldırmadığını söyledi.
Ücretlerin, güvenceli tek ödemeye yerine ‘temel ek ödeme’ ile ‘teşvik ek ödemesi’nden oluşacak maaşa ‘ek ödeme’ şeklinde düzenlendiğini belirten Demirci, şöyle devam etti: “Temel ek ödeme, sabit ödemeyle taban ödeme toplamından oluşuyor. Teşvik ek ödemesi olarak adlandırılan ödemeyse performansa dayalı ek ödemeden başka bir şey değil. Yönetmelikle ek ödemeler üzerinden bir gelir artışı sağlansa da bu düzenlemeler öncekiler gibi branşlar, hastaneler, kadrolar arası ciddi eşitsizlikler yaratıyor. Yayınlanan yönetmelik, üniversitede çalışan hekimleri Yükseköğretim Kurumu’na (YÖK) bağlı oldukları gerekçesiyle kapsamıyor.”
Söz konusu sorunun çözülmemesi halinde Tıpta Uzmanlık Sınavı’ndaki (TUS) tercihleri etkileyeceğini ve YÖK hastanelerinin tercih edilmeyeceğini vurgulayan Demirci, halen çalışan hekimlerin istifa edeceğini söyledi.
Bilimsel araştırma yapan, halk sağlığı ve tıp bilimini önceleyenler ‘cezalı’
Yönetmelik, geleceğin sağlıkçılarını ve bilim insanlarını yetiştiren, tıp fakültesi eğitiminde önemli yeri olan temel tıp bilimleri alanlarında görev yapan öğretim üyeleri ve asistan hekimleri taban katsayısı üzerinden klinik branş hekimlerinden ayırdı. ‘Gelir getirmeyen hekimler’ olarak dışlandılar.
Demirci bunun kabul edilemez olduğunu söyledi: “Performansı ortadan kaldırma iddiasıyla duyurulan yönetmelik gerek taban katsayı ayrımlarıyla gerekse belirsiz teşvik uygulamasıyla performans sistemini daha da derinleştirdi. Mevcut yönetmelik değişmezse hekimler önümüzdeki dönemde bilimsel araştırmayı, halk sağlığını, tıp eğitimini önceleyen bölümleri tercih etmeyecek. En çok teşvik kazanabileceği bölümleri tercih edecektir. Branşları ve hekimleri yarışa sokup kârlılık üzerinden ödeme yapan bu sistem yerine gerçek anlamıyla performansa dayalı olmayan bir sistem talep ediyoruz.”
‘Belirsiz vaatler ve bekleme süreci reva görülüyor’
Asistan hekimler Ankara’da Hacettepe Tıp Fakültesi’nde de bir eylem gerçekleştirdi. Buradaki protestoda asistan hekimler adına Dr. Volkan Tümer söz aldı: “Özlük haklarımız için verdiğimiz mücadelede yaklaşık 1 yıl önce bizlere sözler verilmiş, müjdeler duyurulmuştu. Bu sözler yerine getirilmedi, sürekli oyalandık ve beklememiz istendi. Sağlıkta şiddet, nöbet sayılarının azaltılması, nöbet ertesi izin hakkı, tek kalemde yatan ve emekliliğe yansıyan ödemeler gibi taleplerimiz konusunda hala somut ve gerçekçi adımlar atılmadı.”
Yeni yönetmeliğin ek ödemeler üzerinden bir gelir artışı sağlasa da hekimler arasında ayrım yaptığını vurgulayan Tümer, şöyle konuştu: “Üniversitede çalışan hekimleri YÖK’e bağlı oldukları gerekçesiyle kapsamadı. İtirazlarımız sonucunda YÖK’ün buna yönelik bir çalışma başlattığı ilan edildi. Fakat hala net bir tarih ilan edilmedi. Aylardır bekleyen bizlere yine belirsiz vaatler ve bekleme süreci reva görüldü.”
‘İnsanca yaşamaya yetecek ve emekliliğe yansıyacak gelir‘
İzmir Ege Tıp Fakültesi’ndeki eylemde asistan hekim Gökhan Eşim arkadaşlarını temsil etti. Düzenlemeden muaf tutulan hekim grupları arasında yabancı uyruklu asistan hekim kadrolarında çalışanlar da yer alıyor. Bunlar asgari ücretin altında maaş alıyor, birçoğu sigortasız çalıştırılıyor. Eşim şöyle devam etti: Yönetmelikle birlikte ek ödeme kapsamı dışında kalan üniversitelerin tıp ve diş hekimliği asistan, yan dal asistan ve uzman hekimleri olarak, ortaya çıkan adaletsizliğin ortadan kaldırılmasını bekliyoruz.”
Ayrım olmadan tüm hekimlerin insanca yaşamasına yetecek düzenlemeyi beklediklerini belirten Eşim, şunları söyledi:
“Güvencemize katkı sunacak gerçek ve emekliliğe yansıyan bir ücret artışı talebimizin takipçisi olacağımızı, bununla birlikte asgari ücretin altında ücretlerle çalışan yabancı uyruklu asistan hekim meslektaşlarımızın hakları da dahil diğer bütün özlük haklarımızı alma yolunda mücadele edeceğimizi, 15 Eylül 2022 tarihine kadar tatmin edici düzenlemeler YÖK-Sağlık Bakanlığı-yabancı uyruklu asistan hekim gibi ayrımlara gidilmeden uygulamaya geçirilmezse bu tarihten sonra Türkiye’nin dört bir yanında iş bırakma eylemleri dahil hak arayışlarımızı daha gür sesle yapacağımızı bildiririz.”
