Alman hükümeti, 16 Nisan’daki referandum için Almanya’daki oylama süresince Alman makamlarıyla yakın işbirliği yapılması ve yasalara uyulması talebiyle Türkiye’ye nota verdi.
Türkiye hükümetinin başta ‘Nazi benzetmesi’ olmak üzere suçlayıcı ifadeleri terk etmesini isteyen Alman hükümeti, notadaki koşullara uyulmadığı takdirde ‘referandum izni’nin gözden geçirileceğini, Alman Ceza Kanunu ve Viyana Sözleşmesi’nin gereğinin yapılacağını söyledi.
Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci ve Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun Almanya’da ‘partili cumhurbaşkanlığı’nı esas alan anayasa değişikliği referandumu için Almanya’nın çeşitli şehirlerinde yapmak istediği referandum toplantılarına izin verilmemişti.
Son olarak AKP Genel Başkan Yardımcısı Mehdi Eker’in Almanya’nın Hannover kentinde yapacağı toplantı iptal edilmişti.
‘İzin gözden geçirilebilir’
Deutsche Welle’de yer alan habere göre, Almanya’daki Türk vatandaşlarının referandumda Almanya’dan oy kullanabilmelerine onay veren hükümet, bunu yaparken iznini birtakım koşullara bağladı.
Diplomatların ‘fren mekanizması’ olarak adlandırdığı koşullar, Türk siyasetçilerin Almanya hakkındaki söylemlerine ve ülkede düzenlenecek siyasi etkinliklere sınırlar çiziyor.
Hükümet, Almanya’daki oylama süresince Alman makamlarıyla yakın işbirliği yapılmasını, Alman yasalarına uyulmasını zorunluluk haline getirdi.
En önemli koşul ise Erdoğan başta olmak üzere Türk siyasilerin Almanya’ya yönelik ‘Nazi yaftası’ gibi suçlamalara son vermelerini kapsıyor. Ankara’ya iletilen notada, koşullara uyulmadığı takdirde iznin gözden geçirilebileceği mesajına da yer verildi.
Üç yıla kadar hapis veya para cezası
Alman Hükümet Sözcüsü Steffen Seibert, gazetecilerin “Hangi koşullarda izin federal hükümet tarafından iptal edilir?” sorusuna şöyle yanıt verdi: “Hem başbakan hem diğer hükümet temsilcileri defaatle Nazi benzetmelerine son verilmesi gerektiğini söyledi.”
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Martin Schäfer ise Alman Ceza Kanunu’nun 90’ıncı maddesine işaret ederek, Almanya’ya hakaret etmenin, aşağılamanın üç yıla kadar hapis veya para cezasıyla cezalandırılmasının öngördüğünü aktardı.
‘Beş gün önce haber verilmeli’
Schäfer, uluslararası hukuk uyarınca yabancı hükümet üyeleriyle devlet liderlerinin kapsamlı bir dokunulmazlığa sahip olduklarını bu suçun Almanya’da işlenmesi halinde, Almanya’da yargılanamayacaklarını söylerken, “Ancak yine de Alman hukuku ihlal edilmiş olur. Ve dokunulmazlıkların düzenlendiği Viyana Sözleşmesi’nin sağladığı diplomatik ayrıcalıklardan yararlanan her diplomat, devlet başkanı ya da milletvekili olsun, konuk ülke hukuk düzenine uymakla yükümlü” dedi.
Sözcü, bunun bir uluslararası yükümlülük olduğunu ve bunun istisnaları olmadığını da sözlerine ekledi.
‘Bulut’un Düsseldorf’a gelmesi planlanıyor’
Alman hükümetinin sandık izninde Türkiye’ye ilettiği bir diğer koşul da referandum boyunca Türk siyasilerin Almanya’da düzenleyecekleri etkinliklerin en geç beş gün önce, “Kim, nerede, ne zaman” gibi ayrıntılı bilgilerle iletilmesi.
Cumhurbaşkanlığı başdanışmanlarından Yiğit Bulut’un 22-24 Mart tarihlerinde Düsseldorf’a gelmesi planlanıyor.
