Cuma namazları saatinde sınav ve ders konulmaması laikliğe aykırı mı?
Hukuken neyin laikliğe aykırı olduğu, neyin olmadığı konusunda hep yanlış bilinen bir kriter var:
“Dinsel bir kural referans alınarak hukuksal kural konulamaz” kriteri.
Bu kriter teknik olarak doğru değil.
Bazen hukuk kuralları dinsel bir kuralı da referans alabilir ve bu durum laikliğe aykırı olmayabilir.
Örneğin dinsel bayramların (Ramazan ve Kurban bayramları) resmî tatil olmasına dair kanun vardır (2429 sayılı Kanun).
Laiklik açısından önemli olan, dinsel bir kural dayanak alınarak kişilerin hak ve özgürlüklerinin kısıtlanmaması ve zorlamada bulunulmaması, inanç bazlı ayrımcılık yapılmaması, din kurallarını yerine getirmeyenlere hukuksal yaptırım uygulanamaması ve dinsel kuralların uygulanmasının kamu düzenini bozamaması ve kamu hizmetlerini ciddi biçimde aksatamamasıdır.
Bu durumda inanç özgürlüğünü kullanmayı ve örneğin dinsel bir kuralı yerine getirmeyi kolaylaştıran bir hukuk kuralı, pratikte yukarıda belirtilen sakıncalara yol açmıyorsa laikliğe aykırı görülemez.
Nitekim laikliğin modern ve demokrat yorumu, inanç özgürlüğünün kullanımı ile kategorik olarak uzlaşmaz olmayıp, yukarıdaki sakıncalar oluşmadığı sürece inanç özgürlüğünü destekler de.
O hâlde üniversitelerde sınav ve ders saatlerinin haftada bir kez ve 1–1,5 saat civarında süren Cuma namazları saatleri dışında planlanması ve organize edilmesi, bence yukarıda değinilen sakıncaları içermez.
Sonuçta bu konularda yapılacak yorumlarda radikal “laikçi” yaklaşım da empati ve tolerans yoksunu radikal “muhafazakâr” yaklaşım da ülkeyi ve toplumu bir yere götürmeyeceği gibi bilakis sosyolojik çatışma ortamı doğurur.
