ABD ordusu, İran’a ait füze sahalarını ve mayın yerleştirmeye çalışan botları hedef alarak ülkenin güneyine yeni saldırılar düzenlediğini duyurdu.
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) saldırıların ‘meşru müdafaa’ kapsamında yapıldığını ve ‘İran güçlerinin oluşturduğu tehditlere karşı birlikleri korumayı’ amaçladığını iddia etti.
Merkez Komutanlığı Sözcüsü Yüzbaşı Tim Hawkins, ABD ordusunun ‘ateşkes sırasında itidalli davranırken birliklerini savunmaya devam ettiğini’ söyledi.
Saldırılar, İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi’nin ABD’yle yapılan görüşmelerde bazı ilerlemeler kaydedildiğini fakat çatışmayı sona erdirecek bir anlaşmanın ‘yakın olmadığını’ söylemesinin ardından geldi.
New York Times’a göre Hawkins saldırıların güneydeki liman kenti ve Hürmüz Boğazı üzerinde bulunan İran deniz üssüne ev sahipliği yapan Bandar Abbas yakınlarında bir bölgeyi hedef aldığını söyledi.
İran devlet medyası daha önce Bandar Abbas’taki yerel yetkililerin patlama sesleri duyulmasının ardından inceleme başlattığını bildirdi. İran, son saldırılara henüz yanıt gelmedi.
Saldırıların ABD ile İran arasında olası bir barış anlaşması üzerindeki etkisinin ne olacağı belirsiz.
ABD-İran anlaşması ‘yakın’
Hafta sonu ABD Başkan Donald Trump tarafların anlaşmaya yakın olduğunu öne sürmüş fakat daha sonra ABD’li müzakerecilere bir anlaşma için ‘acele etmemeleri’ talimatı verdiğini söylemişti.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio da bir anlaşmaya pazartesi (25 Mayıs ulaşılabileceğini ifade etmişti.
Bekayi’yse şunu demişti: “Görüşülen konuların büyük bir bölümünde sonuca ulaştığımızı söylemek doğru olur. Ancak bunun bir anlaşmanın yakında imzalanacağı anlamına geldiğini söylemek… Kimse böyle bir iddiada bulunamaz.”
BBC‘nin aktardığına Görüşülen mutabakat zaptının ateşkesin 60 gün uzatılmasını, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasını ve İran’ın nükleer programı üzerine daha fazla müzakere yapılmasına yönelik bir planı içerdiği bildiriliyor.
BBC’nin ABD’deki ortağı CBS News, ABD istihbaratının, savaşın ilk gününde İsrail saldırısında babası öldürülürken yaralanan İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney’in açıklanmayan bir yerde saklandığına inandığını; bu durumun temsilcileriyle iletişimi zorlaştırarak ABD ile görüşmelerin ilerleme hızını yavaşlattığını aktardı.
ABD medyasına göre görüşmeler derhal nihai bir uzlaşmaya yol açmayacak.
İran’a yaptırımların kaldırılmasının ayrıntıları, dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması ve ABD’nin İran’ın nükleer hedeflerini sınırlaması yönündeki talepleri gibi tartışmalı konuların daha sonra ele alınması muhtemel.
Savaşın başında İran’ın yaklaşık 440 kiloluk (yüzde 60 saflık derecesine kadar zenginleştirilmiş) uranyuma sahip olduğu düşünülüyordu; bu da teorik olarak nükleer silah seviyesine (yüzde 90) ulaşmaya kısa bir adım mesafede bulunuyordu.
25 Mayıs akşamı Trump, zenginleştirilmiş uranyumun ya ‘derhal’ ABD’ye teslim edileceğini ya da ‘İran’la birlikte ve koordinasyon içinde yerinde imha edileceğini’ söyledi.
Üst düzey yetkililerin önemli bir ilerleme olmadığı yönündeki açıklamalarına rağmen Reuters, İran’ın baş müzakerecisi ve dışişleri bakanının, ABD ile olası bir anlaşma için Katar başbakanıyla görüşmeler yapmak üzere Doha’da bulunduğunu bildirdi.
ABD ile İran arasında 8 Nisan’dan bu yana ‘İsrail’in de uyacağı’ açıklanan bir ateşkes var.
