Yüksek Seçim Kurulu’nun (YSK) görev ve teşkilat yapısını düzenleyen yasa teklifi TBMM Anayasa Komisyonu’nda dün gece görüşülerek kabul edildi.
AKP Grup Başkan Vekili Mustafa Elitaş’ın imzasıyla geçen hafta Meclis’e sunulan ‘YSK Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Teklifi’ komisyondaki ilk görüşmelerde muhalefetin itirazları ile karşılaşmıştı.
Muhalefetin “İçine sokuşturulan bazı düzenlemelerle erken seçimin taşları mı döşeniyor?” diye eleştirdiği teklif, dört partinin ortak kararıyla gönderildiği alt komisyonda değiştirildi.
Yapılan değişikliklerle dün akşam yeniden ana komisyonda ele alınarak, muhalefetin de oylarıyla kabul edildi.
İki madde çekilmişti
Alt komisyonda, muhalefetin en çok itiraz ettiği düzenlemelerden olan sandık kurulu başkanlarının ilçe seçim kurulu başkanlarınca devlet memurları arasından belirlenmesine ilişkin düzenleme geri çekilmişti.
Böylece kura yöntemine göre parti temsilcilerinin sandık kurulu başkanı olabilmesine imkan veren mevcut sistem yürürlükte kaldı.
Muhalefetin tepkisini çeken bir başka madde olan ve sandık müşahitlerine kısıtlama getiren düzenleme de yine alt komisyonda tekliften çıkarıldı.
Geri çekilen bu düzenlemeye göre, partiler ve bağımsız adaylar sandık sayısının iki katına kadar müşahit adına düzenlenmiş fotoğraflı müşahit kartını ilçe seçim kurulu başkanlığına teslim edecek, ilçe seçim kurulu başkanları da kontrol edip mühürleyeceği bu kartları oy verme gününden önce ilgili partilere ve bağımsız adaya teslim edecekti. Müşahit kartı yanında bulunmayan ya da istenildiğinde ibraz etmeyenler ise sandık başı işlemlerini takip edemeyecekti.
Muhalefet bu düzenlemeye, “Bu, fiilen müşahitliği sona erdirecek” eleştirisini getirmişti. Böylece, sandık müşahitliğinde mevcut uygulama yürürlükte kalmış oldu.
‘Bağımsız ve tarafsız’
Teklifin üçüncü maddesindeki “Kurul görevlerini yerine getirirken ve yetkilerini kullanırken bağımsızdır” ifadesine dünkü görüşmelerde HDP Diyarbakır Milletvekili Meral Danış Beştaş ve Mardin Milletvekili Erol Dora’nın verdiği önerge ile ‘bağımsızlık’ da eklendi. Böylelikle YSK üyeleri görevlerini yerine getirirken ve yetkilerini kullanırken ‘bağımsız ve tarafsız’ olacak.
YSK’nın karar verme usulünün belirlendiği beşinci maddedeki “Kurul kararları aleyhine başka hiçbir mercie ve kanun yoluna başvurulamaz” ifadesi de dünkü görüşmelerde ele alındı. Anayasa’nın 79. maddesindeki, “Yüksek Seçim Kurulunun kararları aleyhine başka bir mercie başvurulamaz” ibaresinin yeterli olduğu belirtilerek, “Kurul kararları aleyhine başka hiçbir mercie ve kanun yoluna başvurulamaz” ifadesi oybirliğiyle tekliften çıkarıldı.
Üyeler yeniden seçilebilecek
Teklife göre YSK yedi asıl, dört yedek üyeden oluşacak ve üyelerin görev süresi altı yıl olacak. Üyelerin altısı Yargıtay, beşi Danıştay genel kurullarınca kendi üyeleri arasından gizli oyla ve üye tamsayılarının salt çoğunluğuyla seçilecek. Süresi biten üye yeniden seçilebilecek.
Kanun teklifinde YSK’nın görevleri de düzenlenirken, buna göre YSK’nın görevleri seçimlerin yapılmasını ve düzenini sağlamak, TBMM üyelerinin seçim tutanaklarını kabul, seçmen kütüğünün oluşturulması, güncellenmesi, usul ve esaslarını belirlemek, engelli seçmenlerin oy vermesini kolaylaştıracak tedbirleri almak, yurt dışında yaşayan seçmenlerin oy kullanmalarını kolaylaştıracak tedbirleri almak olarak belirlendi.
Ocakta gelebilir
AKP teklifin, bütçe görüşmelerinden önce önümüzdeki hafta içinde Meclis genel kurulundan geçirilerek yasalaştırılmasını hedefliyor.
Kulislerde, geri çekilen bu maddelerin, ocak ayında Meclis’e sevk edilmesi beklenen uyum yasaları kapsamındaki seçim yasaları düzenlemelerinde yeniden gündeme getirilebileceği konuşuluyor.
