İzmir Kent Konseyi Kadın Meclisi hazırladığı bir raporla Türkiye’deki siyasi partilerin belediye başkan adayları seçiminde kadınlara ne kadar yer ver(me)diğini gözler önüne serdi.
İzmir Kent Konseyi Kadın Meclisi ve Siyaset Çalışma Grubu’nun BDP, HDP, AKP, CHP ve SP ile yaptığı görüşmeler sonucunda hazırladığı rapora göre; AKP 81 ilde bir kadın, CHP toplam 745 il ve ilçede 31 kadın, MHP toplam 1064 il ve ilçede 12 kadın ve BDP eşbaşkanlık uygulamasıyla 49 ilde kadın belediye başkan adayı gösterdi. Bu sayılara göre, kadınların siyasi partilere göre temsil oranı ise, AKP’de yüzde 1.23, CHP’de 4.16, MHP’de 1.12 ve BDP ise yüzde 44.50 olarak açıklandı.
Adaylık ücreti karmaşası
Rapor, partilerin il ve ilçe teşkilatlarına gönderdiği genelgelere dayanarak hazırlanmış. AKP’nin genelgede, her üç belediye meclisi üyesinin birininin kadın olması ve adaylık için başvuran kadınlardan yarı oranda ücret alınmasını talep ettiği belirtiliyor.
CHP‘nin genelgesinde kadınlar için ‘özel ödenti’ alınmayacağı belirtiliyor. Ama buna karşılık belediye başkanlığı aday adaylığı için 250 TL, belediye ve il genel meclis üyeliği için 100 TL dosya ücreti alınması gerektiği vurgulanıyor. MHP Genel Merkezi de başvuru ücreti alınmayacağını teşkilatlarına iletmiş ancak uygulama birçok yerde farklılaşıyor.
BDP, erkeklere bile ‘kadına karşı suç’ engeli koyuyor
BDP ve HDP‘nin eşbaşkanlık usulüyle uyguladığı kadın aday belirleme durumu oy pusulalarına pek yansımayacak. Yasal dayanağın olmaması gerçeğine de dayanan bu uygulamada, pusulada kadın adaylar ‘başkan yardımcısı’ olarak görünecek ve seçimin kazanılması durumunda da yardımcılık görevini üstlenecek.
Yine de kadın aday konusunda daha eşitlikçi bir tutum benimseyen iki parti, bu ikili sistem dışında birçok bölgede sadece kadın aday gösteriyor. Hatta açıklanan kadın belediye başkan ve eşbaşkan adayları neredeyse birbirine eşit. Zaten BDP ve HDP kadın kotasını tüm politik yapılanmalarda tüzüğe koymalarıyla tanınıyor.
BDP, yüzde 40 kadın aday kotası uygulaması dışında 23 yerde de belediye başkanlığına kadın kotası koydu. Parti, ayrıca erkek adaylar için de diğer partilere kıyasla önemli bir kriter koyuyor: Kadına yönelik suç işleyen kişilerin adaylık başvurusunu kabul etmiyor.
Kadınların temsiline dair son bir örneği de, 2009 yerel seçimlerinden vermek gerekirse, bu dönemde belediye başkanlığı için yarışan toplam 2 bin 950 belediye başkanından yalnızca 26’sı kadındı.
