RIFAT DOĞAN
Gezi Parkı’yla ilgili bir rapor hazırlayan Taksim Gezi Parkı Koruma ve Güzelleştirme Derneği, büyükşehir belediyesinin yeni düzenleme çalışmalarının parka büyük zarar verdiğini açıkladı.
Dernek, İstanbul büyükşehir belediyesinin (İBB) Gezi Parkı’ndaki ‘suni çim, kazıma, sulama’ gibi düzenleme çalışmalarıyla ilgili rapor hazırladı.
Çalışmalar nedeniyle parktaki ağaçlara zarar verildiğinin altını çizen dernek, sorumluları derhal bu yanlıştan dönmeye davet etti.
‘Gereksiz yere çim dikilerek kamu masrafı yapıldı’
Raporda çalışmalar sırasında çok sayıda ağacın köklerinin zarar gördüğüne, mesafe bırakılmadan dikilen yeni ağaçların büyümesinin imkansız olduğuna, gereksiz yere yeni çimler dikilerek kamu israfı yapıldığına dikkat çekildi.
Derneği başkan yardımcısı Ceren Arslan, parkın yenilenmesi çalışmalarının bilimsellikten uzak gerçekleştirildiğini ve parkın doğal dengesinin bozulduğunu söyledi: “Dernek olarak Gezi olayları öncesinden itibaren parkımıza sahip çıkmaya çalışıyoruz. Derneğimizin temel kuruluş amacı Taksim Gezi Parkı’nın mevcut ekolojik yapısının muhafazası ve geliştirilmesidir. Ancak büyükşehir belediyesi ciddiyetten uzak bir şekilde, düzenleme çalışmaları adı altında parkımıza adeta tahrip ediyor. Dernek olarak hazırladığımız bu rapor Gezi Parkı’nın Belediye eliyle tahrip edildiği açıkça ortaya koymaktadır. İlgili uzmanların, sivil toplum örgütlerinin görüşleri alınarak, bu yanlıştan ivedilikle dönülmeli ve Gezi Parkı’yla bu şekilde ilgilenilmelidir. Gezi Parkı hepimizin koruması gereken büyük bir değerdir.”
Derneğin Gezi Parkı’nda yapılan çalışmalarla ilgili hazırladığı raporda şu noktalara dikkat çekildi:
– Parkın Cumhuriyet Caddesi tarafındaki geçtiğimiz aylarda tesis edilen çim alandaki çökmelerin tamiri ve yamalarının yapılması adına alanın tamamına mini ekskavatör sokarak tüm çim alanı kazındı. Bu işlem sırasında maalesef alanda bulunan yetişmiş Çınar ağaçlarının (Platanus orientalis) saçak kök sistemlerinin büyük ölçüde zarar gördüğü tespit edildi.
Ağaçların köklerine zarar verildi
– Çim alanın sulanması için kurulmuş olan sulama sisteminin de bu kazıma işlemi esnasında parçalandığı ve kullanılamaz hale getirildiği görüldü. Köklerin bu şekilde zarar görmesi, yetişmiş bitkilerin kök-sak dengesini olumsuz yönde etkileyeceğinden, bu ağaçların önümüzdeki vejetasyon döneminde ya çok ciddi bir hayatta kalma mücadelesi içine girecekleri ya da yenik düşüp kuruyacakları aşikar.
– Köklerini bir şekilde bu makine ile kazıma işleminden korumuş olan diğer çınarların ise toprağın üzerinde gezen tonlarca ağırlıktaki makinenin toprağı sıkıştırmasından dolayı kök stresi yaşaması olasıdır.
– Kazınan üst toprağın geri dönüştürülüp kompost yapılmak yerine, şehir çöplüğüne gidiyor olması sürdürülebilir ve ekolojik şehircilik açısından ayrıca değerlendirilmesi gereken bir durum oluşturuyor.
‘Dikilen çimler nedeniyle ağaç kökleri nefes alamıyor ölüyor’
– Park genelinde bütün toprak yüzeyler (sağlıklı çimler de sökülmek suretiyle) yeniden rulo çim ile döşendi. Çim alanların ağaçların gövdelerine tamamen yakınlaştırılması öncelikle köklerin hava almasına engel olmakta uzun vadede ise çimin periyodik bakımı esnasında ağaç gövdesinin yaralanmasına, zarar görmesine ve ölümüne sebep olmaktadır. Çim alan içinde kalan bütün ağaçların kök boğazı çevresindeki çim kaldırılmalı toprak çapalanarak havalandırılmalı.
Raporda ‘ekolojik köprü’ olacağı gerekçesiyle yıkılan yaya köprüsünün yeniden inşasına da yer verildi.
Raporda köprü yapımı şu sözlerle eleştirildi: “Taksim Gezi Parkı’nı Asker Ocağı Caddesi üzerinden karşıya bağlayan ve Prof. Henri Prost tarafından tasarlanan 70 yıllık yaya köprüsü, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından Şubat 2013’te yıkılmıştı. Bundan üç yıl sonra, 16 Kasım 2016 da İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş Belediye bütçesini açıkladığı toplantıda Gezi Parkı’na ‘ekolojik köprü’ yapılacağını söyledi.
Bu ‘ekolojik’ köprünün temsili panoları parkın diğer tarafında bulunmakla birlikte, mevcut durum inşa edilen köprüye benzememektedir. Esas sorun şudur ki, yapılmakta olan köprü bu boyutları ile ilerlemeye devam ederse parkın meydana bakan tarafındaki iki büyük çınar ağacının hayatı tehlikeye giriyor. Zira köprüye verilen eğim yüzünden bu ağaçların büyük zarar göreceği belki de kesilmesi gerekeceği aşikar.Ekolojik köprü yapacağız derken mevcut ağaçların hayatını tehlikeye atmak kabul edilemez.”
