Nobel ödüllü Yazar Orhan Pamuk, Gezi protestolarının temelinde siyasi boyut kazanmış haliyle ‘sanki bir hayvan gibi hatıraların savunulması’ durumunun yaşandığını belirtti.
Pamuk, sekiz yıl evvel vapurlar değiştirilirken halka sorulurken, şimdi sorulmadığına dikkat çekerken de, “AKP o zaman bence daha saygın bir yerdeydi” ifadelerini kullandı.
‘Masumiyet Müzesi’ romanından esinlenerek hazırlanan ‘Innocence of Memories’ (Hatıraların Masumiyeti) adlı belgesel filmin Venedik Film Festivali’ndeki dünya prömiyeri vesilesiyle Venedik’te bulunan Pamuk Doğan Haber Ajansı’ndan Esma Çakır’a konuştu.
Söyleşiden satırbaşları şöyle:
“Taksim Gezi Parkı’nı da, göstere göstere bir parkın yok edilişi… Daha sonra başka sonuçlara varan bir politik sosyal olaya dönüştü. İstanbul deyince benim haklı olarak ve herkesin konuştuğu, konuşmak istediği konular bunlar.
Binaların yıkılması, hatıralarımızın yıkılması gibi insanı yoruyor, yıpratıyor. Bir şehir değişince o hatıralara ulaşamayız. Ve önce kendimizi, sanki bir hayvan gibi hatıralarımızı savunuruz. Bu siyasi değil, insani, kişiseldir. Gezi’de siyasi bir boyut da kazanmış oldu.
Bir şehrin değişimini tartışmak, ama yalnızca hatıralarımıza giden yollar kesildi diye de siyasi bir seçim değildir. Benim uzaktan şiirsel eleştirim bir yere kadar. Burada mimarlar odası, mühendisler odası, şehirciler, belediyeciler bunların sesi daha güçlü çıkmalı.
Kentsel dönüşümün ve metrekare hesabının bile belki haklı olduğu şeyler var, ama yalnızca kıstaslar bunlar değil. Bütün bu kıstasları tamamen saydam ve demokratik bir şekilde tartışacağımız bir ortam yok. Biri geliyor hop, ‘burası cami olacak, burası da alışveriş merkezi’, herkes başka bir şeyden bakarken hop diye oluyor. Bunlar daha saydam olmalı.
İstanbul’da Boğaz gemilerini ve şehir hatlarını değiştirdiler. Bunu ilk yaparken halka sordular bundan sekiz yıl evvel. Şimdi yeni bir şeyler çıktı ortaya, halka sormadılar. Bana kalırsa AKP hakkında söyleyeceğim en derin eleştiri budur.
Sezkiz yıl evvel kültürel seçimleri yaşadığımızda hayatın nitelikleri konusunda gemilerin şeklini değiştirirken soruyorlardı ve o zaman bence daha saygın bir yerdeydiler. Halka sorarak gemilerin şeklini değiştirdiler. Şimdi bir baktık sepet gibi bir gemi çıktı karşımıza, kimse kimseye sormamış. En azından benim yaşadığım bu ve AKP’nin 12 yılda geçirdiği değişimi de.. Artık kültürel şeyleri de halka sormuyorlar. Arada bir seçim yapıyorlar, onu da kaybettikçe bir daha yapıyorlar. Orada kalıyorlar işte.”
