'Erdoğan, Avro-Asyalı bir Maduro'

The Guardian yazarı Simon Tisdall, Başbakan Tayyip Erdoğan’ı Venezuela lideri Nicolas Maduro’ya benzetti. Tisdall’a göre Erdoğan, ‘kendisi gibi sivil özgürükleri ihlal etmekle suçlanan Maduro’nun Avro-Asyalı muadili’.

Tisdal’un Türkiye, Ukrayna, Tayland, Venezuela ve Bosna’da yaşanan halk hareketlerini karşılaştırdığı makalesinde öne çıkan bölümler şöyle:

‘Kuşatma altındaki seçilmiş lider’

Gezi Parkı protestolarında yedi kişi hayatını kaybetmşti.
Gezi Parkı protestolarında yedi kişi hayatını kaybetmşti. Foto: DHA

* Güneydoğu Asya’dan Latin Amerika’ya uzanan sokak isyanlarından çıkarılacak bir ders varsa, o da, her devrimin farklı olduğu. Aynı zamanda, bu modern ve iç içe  geçmiş dünyada, halk hareketleri dış unsurlardan etkilenir ve benzerlikler taşır.

Türkiye, Ukrayna, Tayland, Venezuela ve Bosna orta sınıf demokrasiler; kötü yönetim, yolsuzluk ve ekonomik sorunlara öfkeli halk tarafından kuşatma altında tutulan seçilmiş liderleri var. Bugünlerde halktan korkması gerekenler sadece diktatörler değil.

‘Türkiye öfkenin hedefi tek bir adam’

Ukrayna'da polisler, sivillerin ölümünden dolayı özür dilerken... Foto: Reuters
Ukrayna’da polisler, sivillerin ölümünden dolayı özür dilerken… Foto: Reuters

* İsyanlara sahne olan demokrasilerde, farklılıklar da öğretici. Ukrayna’daki ayaklanma giderek etnik bir renge bürünüyor. Tayland’daki ana gerilim sebebi, sınıf çatışmasına dayanıyor. Türkiye’deyse protestoların öfkesinin ana odağı tek bir adam; o da Başbakan Tayyip Erdoğan.

Maduro Chavez'in halefi. Foto: Reuters
Maduro Chavez’in halefi. Foto: Reuters

‘Erdoğan demokrasiye ‘otobüs’ demişti’

* Yorumcu Michael Rubin’e göre, Erdoğan iktidarını güçlendirmek, yargının içini boşaltmak, ifade özgürlüğünü bastırmak, medyayı baskı altına almak ve siyasi muhalifleri hapse atmak gibi adımlarla ‘demokrasinin gerektiğinde inilecek bir otobüs olduğu’na dair sözünün arkasında durdu. Bu açıdan bakıldığında, Erdoğan Ukrayna’nın [eski lideri] Viktor Yanukoviç’ten ziyade -şu ana kadar göstericilerin üzerine ateş açma seçeneğine başvurmadı-, kendisi gibi sivil özgürükleri ihlal etmekle suçlanan Maduro’nun Avro-Asyalı muadiline benziyor.

Bosna-Hersek de karışmıştı. Foto: Reuters
Bosna-Hersek de karışmıştı. Foto: Reuters

‘Bosna’nın Türkiye’ye benzediği açık’

* Bir başka ortak nokta da, bu ülkelerin zenginlik sıralamasındaki dikkat çekici yerleri olabilir. Tam anlamıyla zengin sayılmasalar da, ekonomik durumu daha iyi olan devrimciler, kendilerinden önceki nesillerin sahip olmadığı protesto etme lüksüne sahip.

* Bosna’da kötü yönetilen ekonomi, yolsuzluk yapılan özelleştirmeler ve yetkililerin yakınlarını kayırmasına karşı dğzenlenen protestolarla, Türkiye’de yaşananlar arasındaki benzerlik de açık.