Tarım üreticileri, eline geçen fiyatlar enflasyonun kaybını karşılamadığı için giderek yoksullaşıp üretimden cayma noktasına gelirken, nihai tüketiciye kadar olan zincirde hızla artan lojistik maliyetler ve aracılar faktörünün etkisiyle rafta gıda fiyatları el yakıyor. Tarla-market makası son bir yılda daha da açıldı.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı çeşitli fiyat endeksleri, Türkiye’deki gıda enflasyonunun tarladan değil, tedarik zincirindeki yapısal bozulmalardan, yüksek sanayi maliyetlerinden ve kronikleşen aracı zincirinden kaynaklandığını matematiksel bir netlikle ortaya koydu. Verilerin ekonometrik okuma ve zaman serisi analizi, gıda enflasyonunun çiftçiler kaynaklı olmadığını, aksine ürünlerinden sağladığı gelirdeki artış genel enflasyonun altında kalan üretici kesim reel olarak kayba uğrarken, mutfaktaki yangının tarlada değil, fabrikalar ve lojistik hatlarında üretildiğini gösteriyor.
TÜİK’in Tarım ÜFE’de ağustos sonu itibarıyla son bir yıldaki artış yüzde 21,91’lik artış, aynı dönemde TÜFE’ye göre yüzde 31,51 olan enflasyonla indirgendiğinde, çiftçinin son bir yılda reel bazda yüzde 7,3 gelir kaybına uğradığı görülüyor.
