Menopozdan sonra yumurtalıkların görevi gerçekten bitiyor mu?
Menopoz denildiğinde yumurtalıklarla ilgili bildiğimiz temel değişiklik nettir; yumurtlama sona erer, foliküller büyük ölçüde tükenir ve östrojen başta olmak üzere yumurtalık hormonlarının üretimi belirgin şekilde azalır. Bu nedenle menopoz sonrası yumurtalık dokusu, uzun yıllar boyunca üreme işlevini tamamlamış, küçülmüş ve büyük ölçüde pasif bir organ olarak değerlendirildi. Bugünse yeni bir çalışma bu tabloya farklı bir açıdan bakmamızı gerektiriyor. Molecular Human Reproduction dergisinde yayımlanan Northwestern Üniversitesi çalışmasında araştırmacılar, farklı yaşlardaki farelerin yumurtalıklarını hem mikroskobik hem de moleküler düzeyde inceledi. Üreme çağındaki, ileri üreme yaşındaki ve üreme dönemini tamamlamış farelerin yumurtalık dokuları karşılaştırıldı.
Beklendiği gibi yaşla birlikte foliküller azaldı, yumurtalık dokusunda bağ dokusu ve kolajen birikimi arttı. Fakat üreme kapasitesinin kaybolmasıyla birlikte dokunun moleküler yapısında başka bir değişim daha görüldü. İşte çarpıcı kısım da bu! Üreme fonksiyonuyla ilişkili genlerin aktivitesi azalırken bağışıklık sistemi ve inflamasyonla ilişkili genlerin aktivitesi arttı. Yaşlanmış yumurtalıklarda ‘T’ hücreleri, makrofajlar ve çok çekirdekli dev hücreler gibi bağışıklık sistemi hücrelerinde de artış saptandı.
Araştırmacılar bu nedenle menopoz sonrası yumurtalığın yalnızca işlevini kaybeden bir doku olmadığını, bağışıklık sistemiyle ilişkili özellikler kazanan aktif bir dokuya dönüştüğünü düşünüyor.
