Sivri diliyle bilinen İngiliz oyuncu ve komedyen Ricky Gervais, ”Biraz ilginç, tartışmalı ya da kendi görüşünüzü yansıtan bir şey söylüyorsanız, birileri bir yerlerde illa alınır” dedi.
Gervais, komedi dizileri ‘The Office’ ve 2019’da Netflix’te yayınlanan ‘After Life’la tanınıyor. 65 yaşındaki komedyenin son stand-up gösterisi ‘Mortality’ 2025’in sonunda Netflix’te yayınlanmıştı.
BBC Radio 2’ye konuşan Gervais, mizahına yönelik eleştirilerden etkilenmediğini, dahası insanların alındığı şakaların kendisi için ‘daha komik’ hale geldiğini söyledi.
Gervais, stand-up gösterilerinde özellikle bazı insanların kızacağı konularda şaka yaptığına ilişkin ‘söylenti’yi de yanıtladı. Gervais şakalarına bazı izleyicilerin tepki vermesini ya da sinirlenmesini ‘umursamadığını’ belirtti:
”Neye alınıp alınmayacağınız size kalmış ama benden umursamamı da beklemeyin. İnsanları gücendirmek için sahneye çıktığımı söylüyorlar, hadi ordan, hiç öyle bir derdim yok. Tek bildiğim şu: Herkes farklı, birileri illa alınacak.”
Gervais ‘en önemli insan hakkı’ diye nitelediği ifade özgürlüğünün sıkı savunucularından.
2022’de Netflix’te yayınlanan stand-up gösterisi ‘SuperNature’, trans bireylerle ilgili şakalar nedeniyle eleştirilmişti.
LGBTQ hakları savunucusu kuruluş GLAAD, o dönem gösterinin bazı bölümlerini ‘tehlikeli’ diye nitelemiş ve trans karşıtı söylem içerdiğini öne sürmüştü.
Gervais gösteri sırasında şakalarının çoğunun kendi görüşlerini değil, belli başlı tutumları hicvetmeyi amaçladığını söylemişti: ”Gerçek hayatta elbette trans haklarını destekliyorum. Bütün insan haklarını destekliyorum, trans hakları da insan haklarıdır.”
Türkiye’de ‘şakalar’ gündemde
Türkiye’de de son dönemde komedyenlerin şakaları gündemde.
3 Temmuz’da komedyen Deniz Göktaş, yaklaşık üç yıldır turnesini yaptığı ve 24 Haziran’da Youtube’a yüklediğinden beri 13 milyonu aşkın insanın izlediği ‘Ölü Deniz’ adlı stand-up gösterisi nedeniyle ‘cumhurbaşkanına hakaret’ ve ‘dini değerleri aşağılama’ suçlamalarıyla tutuklanmıştı.
Tutuklu Göktaş, 7 Temmuz’daki mektubuyla cezaevi günlerini anlatmış ve stand-up gösterisine ilişkin şöyle demişti:
”Gencecik insanlar üniversiteleri korumak için, birçok konuda aynı düşünmedikleri belediye başkanlarına haksızlık yapıldı diye başlarına bu kadar bela alırken, ‘politik mizah’ yaptığını iddia eden biri olarak en zararsız cümleleri bile ‘Ama bunu yanlış anlarlar mı?’, ‘Burayı manipüle edip sana saldırırlar mı?’ kaygılarıyla silmekten, etrafından dolanmaktan sıkıldım. O kadar sıkıldım ki, sıkıntım hayli yüksek olan korkumu aştı.”
14 Temmuz’da da komedyen Tuba Ulu, Osmanlı padişahı Kanuni Sultan Süleyman’la (hükümdarlığı 1520-1566) ilgili şakası nedeniyle ‘halkın bir kesimini alenen aşağılama’ suçlamasıyla beş ay hapisle cezalandırılmıştı.
ABD merkezli insan hakları kuruluşu Freedom House’un 2026 raporunda Türkiye, son yirmi yıldır ifade özgürlüğü konusunda dünyada en sert gerileyen ülkeler arasında gösteriliyor. Türkiye 2018’den beri ‘özgür olmayan’ ülke statüsünde.
Raporda, ifade özgürlüğünün ‘cumhurbaşkanına hakaret’ ve dezenformasyon yasası gibi düzenlemelerle ağır biçimde kısıtlandığı belirtiliyor.
