F-35 savaş uçağı, ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO zirvesi için Türkiye’ye gelmesiyle yeniden gündemde. Peki bu uçak neden önemli, hangi ülkelerde var?
Trump, dün (7 Temmuz) Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’la basın toplantısında Türkiye’ye F-35’lerin satılmasının değerlendirileceğini söyledi.
Türkiye, F-35 projesinin kurucu ortakları arasındaydı. Fakat Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın alması nedeniyle programdan çıkarıldı. Bu bağlamda ABD Aralık 2020’den bu yana Türkiye’ye CAATSA yaptırımları uyguluyor. Trump dün bu yaptırımların kaldırılacağını da söyledi.
Teknik özellikleri
BBC’nin derlemesine göre F-35 gökyüzündeki en gelişmiş jet.
Sensörleri, muharebe sistemleri ve veri paylaşım yeteneklerine sahip ‘beşinci nesil’ çok amaçlı bir savaş uçağı.
Saatte yaklaşık 1900 kilometre hıza ulaşabiliyor ancak asıl mahareti bu değil. Hedefi kendi başına bulup vurabilmekle kalmıyor, sensörleriyle bilgi toplayıp diğer uçaklara veya muharebe sistemlerine iletebiliyor.
Radara yakalanmamak üzere tasarlandı.
80 milyon dolarlık fiyatıyla aynı zamanda en pahalı uçaklardan biri.
F-35A 9g kabiliyetli. Bu, yerçekiminin normalden dokuz kat daha fazla olduğu yerlerde de çalışabilmesi anlamına geliyor.
Hangi ülkelerde var?
F-35, türünün en büyük ve en pahalı programı. Yaklaşık 30-40 yıl sürmesi bekleniyor.
Programdaki ülkeler, ABD, Britanya, İtalya, Hollanda, Kanada, Avustralya, Danimarka ve Norveç.
2030’a kadar Avrupa’da 550’den fazla F-35 bulunması bekleniyor. Hint-Pasifik bölgesinde bu sayının 2035 itibarıyla 300’ü aşacağı tahmin ediliyor.
F-35, ABD’nin yanısıra 19 ülkenin tercihi.
Halihazırda F35’i bulunan ülkeler şunlar: ABD, Britanya, İtalya, Hollanda, Avustralya, Danimarka, Norveç, Japonya, Güney Kore, İsrail, Belçika ve Polonya.
Önümüzdeki yıllarda ilk uçağını teslim alacak ülkeler şunlar: Almanya, Kanada, Finlandiya, İsviçre, Singapur, Yunanistan, Çek Cumhuriyeti ve Romanya.
Türkiye, Lockheed Martin’in Müşterek Taarruz Programı kapsamındaki F-35A Lightning II projesine 2002’de dahil oldu. Altı F-35A savaş uçağı için ABD’ye 1,7 milyar dolar ödedi. S-400 anlaşmazlığı üzerine dönemin başkanı Trump, Türkiye’ye F-35 teslimatını 2018’de askıya aldı. Dahası Türkiye programdan çıkarıldı.
