Dünya Tiyatrolar Günü'nde: Sahneden tuvale Semiha Berksoy

İstanbul Modern’de süren ‘Tüm Renklerin Aryası‘ sergisi, Türkiye’nin ilk opera sanatçısı ve Cumhuriyet döneminin önemli isimlerinden Semiha Berksoy’un çok yönlü üretimini bir araya getiriyor. Sanatçının opera, tiyatro, resim ve edebiyat arasında kurduğu özgün ilişkiyi ortaya koyan sergi, 200’ü aşkın yapıtla izleyiciyle buluşuyor.

Berksoy’un sanatında opera kadar tiyatro da önemli bir yer tutuyor. Sanatçı, sahneyle kurduğu bağı yalnızca performanslarıyla değil, resimlerine taşıdığı figürler, portreler ve sahne yorumlarıyla da görünür kılıyor. Tiyatro dünyasından isimlerin portreleri, oyunlardan ilhamla üretilen çalışmalar ve sahneye dair izler, onun sanatında belirgin bir yer ediniyor.

Flormar sponsorluğunda gerçekleşen serginin küratörlüğünü, İstanbul Modern Şef Küratörü Öykü Özsoy Sağnak, küratör Deniz Pehlivaner ve asistan küratör Yazın Öztürk üstleniyor.

Dünya Tiyatrolar Günü vesilesiyle, Semiha Berksoy’un tiyatro dünyasıyla kurduğu bu güçlü ilişkiye odaklanan yapıtlarından beşini derledik.

Kral Oidipus’ta Cüneyt Gökçer, 1961

Cüneyt Gökçer (1920–2009), Türkiye tiyatro ve opera dünyasının öncü isimlerindendi. 38 yaşında Devlet Tiyatroları genel müdürü olmuş, bu görevi 23 yıl boyunca sürdürerek sahne sanatlarının kurumsallaşmasında önemli rol oynamıştır.

Macun Hokkası, 1961

Macun Hokkası, Musahipzade Celal tarafından 1916’da yazılmış bir tiyatro oyunu. Semiha Berksoy, eserin 1961’deki sahnelenişinde Ziba Usta rolünü canlandırmıştı.

Genco Erkal Bir Eseri Sahneye Koyarken, 1966

Genco Erkal (1938–2024) tiyatro ve sinema oyuncusu. Aziz Nesin, Haldun Taner ve Nâzım Hikmet gibi birçok yazarın eserlerini tiyatroya uyarladı; sahneyi Berksoy’un tiyatrocu kızı Zeliha Berksoy’la de pek çok kez paylaştı.

Rey Kardeşler ve Semiha, 1991

Rey Kardeşler, Semiha Berksoy’un erken sanat yaşamında etkili isimlerdi. Ekrem ve Cemal Reşit Rey kardeşlerin 1933’te Cumhuriyet’in kuruluşunun 10’uncu yılında şehir tiyatrosunda sahnelediği Lüküs Hayat operetinde Mısırlı Prenses Atıfet rolünü Semiha Berksoy oynamıştı.

Zeliha Berksoy, 1965

Zeliha Berksoy (d. 1946), Berksoy’un kızı. Sinema ve tiyatro oyuncusu Berksoy aynı zamanda akademisyen.