Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ABD Başkanı Donald Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner’le ‘Ukrayna’da barış planı’nı görüştü.
Rus tarafı görüşmelerin yapıcı geçtiğini fakat ‘toprak meselesi’nde henüz bir uzlaşıya varılmadığını duyurdu.
Kremlin Sarayı’ndaki beş saat süren görüşmeye Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov ve Putin’in Uluslararası Ekonomik İşbirliğinden Sorumlu Özel Temsilcisi Kiril Dmitriyev de katıldı.
Gazetecilere açıklama yapan Uşakov görüşmenin ‘oldukça yapıcı ve bilgilendirici’ geçtiğini kaydetti.
‘Toprak meselesinde şu an uzlaşı yok’
Putin uzun zamandır Ukrayna’da işgalle ele geçirdiği toprakların ‘Rus toprağı’ olarak tanınması için bastırıyor.
Bunlar arasında Rusya’nın 2014’te yasadışı olarak ilhak ettiği Kırım yarımadası ve şu anda büyük bölümü işgal altında olan, Luhansk ve Donetsk’ten oluşan Donbas da yer alıyor.
Kiev, Donbas’ın halen elinde tuttuğu kısımlarını Rusya’ya bırakmayı reddediyor.
Rus lideri bu görüşme öncesi Kırgızistan ziyaretinde “Geri çekilmezlerse, bunu silah zoruyla başaracağız” demişti.
Uşakov, ABD heyetiyle görüşmede ‘toprak meselesi’nin ele alındığını fakat henüz bir uzlaşmaya varılamadığını duyurdu:
“Bu husus, hem Rus hem de ABD tarafı için en önemli. Şimdiye kadar bir uzlaşmaya varılamadı. Amerikan önerilerinin bazıları aşağı yukarı kabul edilebilir görünüyor.
Ancak bunların tartışılması gerekiyor. Bize önerilen bazı ifadeler kabul edilemez. Dolayısıyla çalışmalar devam edecek.”
Zelenski: Toprak bütünlüğümüz önemli, arkamızdan oyun oynanmamalı
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’yse gece Rusya’nın ‘Ukrayna’yı işgal etmek istediğini ve bu hedefin değiştiğinden emin olmadığını’ belirterek “Toprak bütünlüğümüz son derece önemli. Bu nedenle somut ve güvenilir garantilere ihtiyaç var” dedi.
Zelenski şöyle devam etti: “Savaşın sona ermesi kolay kararlarla mümkün olmayacak. Ukrayna’nın arkasından hiçbir oyunun oynanmaması önemlidir.”
‘Putin’e 27 maddeye ek dört belge daha verildi’
Amerikan tarafının daha önce Moskova’ya sunduğu proje ve belgelerin içeriğini müzakere ettiklerini belirten Uşakov, “Bazı konularda anlaşabildik ve başkan (Putin) bunu muhataplarına teyit etti” dedi.
Putin’in bir dizi öneriye ilişkin olumsuz görüşlerini dile getirdiğini belirten Uşakov, ‘Ukrayna’da uzun vadeli barışçıl bir çözüm için’, ABD’yle temasları sürdürmede anlaştıklarını duyurdu.
Uşakov, Putin ve Trump’ın görüşme olasılığınınsa, çalışmalara bağlı olduğunu söyledi.
‘Barış için‘ Trump’ın, Rusya’ya önceden 27 madde ilettiğini belirten Uşakov, bu görüşmede ek dört belge daha verildiğini açıkladı ve şöyle devam etti:
“Bu belgelerin özünü açıklayamam. Hepsi Ukrayna krizinin uzun vadeli barışçıl çözümüyle ilgili. Başlangıçta tek bir seçenek vardı, sonra bu seçenek geliştirildi ve bir yerine dört belge ortaya çıktı. İnceledik fakat bu konuda Amerikalılarla bir müzakere yapmadık.”
‘Müzakerelerin özünü açıklamamakta anlaştık’
Uşakov, ABD tarafıyla müzakerelerin özünü açıklamama konusunda da anlaştıklarını söyledi: “Hangi konular üzerinde anlaşmaya vardığımız açıklanmayacak. ABD’li heyet, görüşmelerin içeriğini Trump’a aktaracak. Heyetin, Kiev’e gideceklerine dair kendilerine herhangi bir şey denmedi, Washington’a dönecekler.”
Rus danışman, Trump’ın damadıyla ilgiliyse “Kushner müzakerelerde yeni bir yüz, Rus tarafına verilen belgelerin hazırlanmasında o aktif rol oynadı” dedi.
Avrupalılar temkinli
Avrupalı liderler, Beyaz Saray’ın aksine neredeyse dört yıldır süren savaşın ardından bir barış anlaşmasına varılacağına şüpheyle yaklaşıyor.
Cenevre’deki görüşmede Ukrayna ve Avrupalı yetkililer, Trump’ın ‘barış planı taslağı’ üzerinde bazı değişiklikler yaptı.
Britanya, Fransa ve Almanya’nın kaleme aldığı belirtilen yeni taslakta, Rusya’nın elindeki toprakların tanınması reddediliyor, Ukrayna ordusu genişliyor ve ülkenin NATO’ya katılmasına açık kapı bırakılıyor.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski, bu değişiklikleri memnuniyetle karşıladığını söyledi.
Barış planı’nın son hali
BBC’nin aktardığına göre ‘barış planı’nın son hali şöyle:
- Ukrayna ordusu 800 bin personelle sınırlandırılacak. İlk teklifte bu 600 bindi.
- Ukrayna NATO ülkelerinin tamamı onay verirse üye olabilecek. Şu anda tüm ülkeler bunu desteklemiyor. Planın ilk halinde Kiev için NATO üyeliği bir seçenek olmaktan çıkarılacaktı.
- NATO Ukrayna’da ‘kalıcı’ asker bulundurmayacak. İlk taslakta Ukrayna’da hiçbir NATO askeri bulunamayacağı yer alıyordu.
- ABD, Rusya’nın saldırı ihtimaline karşı NATO’nun beşinci maddesine benzer bir güvenceyi Ukrayna’ya verebilecek. Bu, Ukrayna’ya yapılan saldırıların tüm NATO’ya yapılmış kabul edileceği anlamına geliyor. İlk taslakta böyle bir güvence yoktu.
- Ukrayna kaybettiği toprakları askeri yollarla almamayı vadedecek. Bunun yerine müzakerelerle geri almayı deneyecek. İlk taslakta Kırım, Luhansk ve Donetsk bölgelerinin ‘defakto Rus toprağı’ olarak kabul edilmesi yer alıyordu.
