Gözyaşı ve ter… İnsanlar her şeye rağmen neden acı yemekten hoşlanır?
Britanya’da Araştırma, Hastanede Tedavi ve Sağlık Hizmetleri Enstitüsü’nün (IRCCS) 2019’daki araştırmasında düzenli olarak acı biber tüketmenin kalp krizinden ölme riskini yüzde 40, inmeden ölme riskiniyse yüzde 61 azaltabileceği ortaya çıkmıştı.
‘Journal of the American College of Cardiology’ adlı dergide yayınlanan çalışmaya göre sıklıkla acı biber tüketen kişilerin, acı biber tüketmeyenlere kıyasla herhangi bir kardiyovasküler rahatsızlıktan ölme riskinin yüzde 34 daha düşük olduğu belirlenmişti.
Ayrıca diğer nedenlere bağlı ölüm riski de acı yiyenlerde yüzde 23 daha düşük.
The Guardian’ın aktardığına göre insanların ilk kez biber yediği yer, millattan (MÖ) 7000 civarına tarihlenen kanıtlarla Meksika ve Orta Amerika olarak gösteriliyor.
Biberlerin Avrupa sofralarına girişiyse 16’ncı yüzyılı buluyor. O tarihten bu yana hızla popülerleşen küresel acı sos pazarının 2030’a kadar 5 milyar dolara (yaklaşık 211 milyar 153 milyon lira) ulaşması bekleniyor.
Niye acı yeniyor?
Gazeteden Joel Snape’e göre bazı insanlarda ‘TRPV1’ adlı gen farklılaşabiliyor. Bu gen nedeniyle bazı kişiler acıya zamanla daha az duyarlı hale geliyor ve acı yemeye karşı bir tür ‘bağışıklık’ kazanıyor.
Yani siz de daha fazla acı yiyerek dayanıklılığınızı artırabilirsiniz. Zira ‘TRPV1‘ adlı gen acı ve sıcaklık algısında rol oynayan bir reseptör. Biberin acı verici bileşeni kapsaisin bu geni etkiliyor. University College London’dan (UCL) nörobilim uzmanı Doç. Dr. Liam Browne şöyle diyor:
“Acı bir şey yediğinizde ilk olarak ‘ısı’ sinyali alırsınız. Bu durum tekrarlandıkça tepki azalır ve beyin bunun güvenli olduğunu düşünür.”
Uzmana göre bu durumda acı yemekle korku filmi izlemek aynı mantığa çıkıyor: “İyi huylu bir mazoşizm (acıdan ya da zorluktan zevk duymak)”
Başlangıçta zor gelen deneyimler gibi acı bir şey yiyip ardından o acıyı aşmak vücuda endorfin (vücudun doğal ağrı kesicisi ve mutluluk hormonu) salgılatıyor. Bu da sizi mutlu ediyor.
Browne acıya dayanamayanlar içinse acı etkisini kırmak için naneli dondurma, yoğurt ya da süt öneriyor. İçkiyse yüksek oranda alkollüyse işe yarıyor. Yani acı yedikten sonra bira içmeniz acınızı hafifletmiyor.
‘Acı biberin koruyucu bir etkisi var’
IRCCS’in araştırmasını yürüten Marialaura Bonaccio acı biber yemekle ilgili şunları söylüyor:
“Ölüm riskinden korunmanın, kişilerin benimsediği beslenme biçiminden bağımsız olduğuna dair ilginç bir veri elde ettik.
Diğer bir deyişle, kişilerden biri sağlıklı Akdeniz diyetini denerken, bir diğeriyse daha sağlıksız beslenebiliyor ama acı biberin hepsi için koruyucu bir etkisi var.”
Acı biber tüketimiyle kardiyovasküler hastalık oranları arasındaki bu bağlantının, gıdanın içindeki iltihabı azaltan kapsaisin maddesiyle ilişkili olduğu düşünülüyor.
