Eski ve yaygın adıyla Twitter’da, yeni adıyla X, aktif bir kullanıcıysanız eğer, ara ara önünüze düşen istatistiklerden biri OECD ülkelerinde ne eğitimde ne de istihdamda, kısaca NEET olarak adlandırılıyor, olan gençlerin oranına yönelik kıyaslamadır.
Geçtiğimiz ay Prof. Dr. Emre Erdoğan’ın yürütücülüğünde, tam olarak bu grupta yer alan gençlerin hikayesine odaklanan “Türkiye’de NEET Gençler” isimli çalışmanın sonuçları yayınlandı.
Türkiye geneli 2403 gencin katıldığı bu çalışmaya göre, 18–29 yaş aralığındaki gençlerin neredeyse yarısı (yüzde 46) bir işte çalışırken, diğer yarısı iş gücüne dahil değil.
Çalışan gençlerin yalnızca yüzde 17’si gelirlerinin ihtiyaçlarını tamamen karşıladığını ve hatta arttığını belirtirken, yüzde 30,7’si çalışmalarına rağmen gelirlerinin yetersiz kaldığını ifade ediyor. Bu oran, işsiz gençlerde yüzde 68,5; aile sorumluluklarını (bakım, ev işi vb.) üstlenenlerde yüzde 54,8; öğrencilerde ise yüzde 53,2’ye ulaşıyor.
Rapora göre, gençler iş bulmak için hala iyi bir eğitimi (yüzde 50,9) ve gerekli becerilere sahip olmayı (yüzde 38,8) öncelik olarak görse de, piyasa gerçeği bu meritokratik inancı hızla aşındırıyor. İşsiz gençlerin yüzde 45,2’sinin “iyi bir iş bulmayı sağlayacak tanıdıklarımın olması” gerektiğini düşünmesi, rapordaki ifade ile “ağ temelli yerleştirme pratiklerinin” yaygın olduğu algısının içselleştiğini gösteriyor.
Çalışan gençlerde kendini gösteren ekonomik kırılganlık, çalışmayan gençlerin de kapsandığı durumda kendini çok daha ciddi bir şekilde hissettiriyor. Gençlerin yüzde 65’i 27 bin TL altında gelir elde ediyor. Bu sonuç gençlerin çoğunluğun asgari ücret ve daha düşük bir gelir seviyesine sahip olduğunu gösteriyor. Araştırmacılara göre bulgular gençlerin çalışma yaşamının ekonomik bağımsızlıktan çok geçim mücadelesini anlamına geldiğini gösteriyor.
Dolayısıyla tüm bu yapısal tıkanıklıklar, gençleri bir çıkış yolu olarak yurtdışına göç etmeye itiyor.
Kısaca, gençlerin yüzde 67,9’unun “içinde bulunduğum şartların hayatımı şekillendirmeme izin vermediği” düşüncesi, meselenin ne CV hazırlama kurslarıyla ne de geçici stajlarla çözülebileceğini kanıtlıyor.
