İsrail’de on binlerce Ultra-Ortodoks Yahudi (Haredi) zorunlu askerliği protesto etti.
‘Milyonluk yürüyüş’ adıyla düzenlenen gösterinin adresi Batı Kudüs oldu.
Haredi kesimi askerlikten muaf tutacak yasa talep eden ve zorunlu askerliğe karşı çıkan on binlerce kişi, ülkenin birçok kesiminden Batı Kudüs’teki Yitzhak Navon tren istasyonunda toplandı.
Temmuzda hükümetten çekilen Şas ve Birleşik Tevrat Yahudiliği partilerinin dini liderleri de gösteriye destek çağrısı yaptı. Bu nedenle Tel Aviv’den Batı Kudüs’e tren seferleri askıya alındı.
Harediler, gösteriye katılımı zorlaştırma çabalarına tepki gösterdi. Ayrıca Batı Kudüs’e giden bazı yollar araç trafiğine de kapatıldı.
Buna rağmen katılımın büyüklüğü nedeniyle Batı Kudüs’te hayat durma noktasına geldi. Gösterinin İsrail’de son yıllardaki en büyük eylem olduğu belirtiliyor.
Ultra Ortodoksların partisi ilgili yasa yapılmadığı için hükümetten çekilmişti
Gösterinin Başbakan Binyamin Netanyahu ile Ultra-Ortodoks partiler arasındaki krizin devam ettiği süreçte düzenlenmesi dikkat çekti.
Yeşiva (Tevrat okulu) öğrencilerini zorunlu askerlikten muaf kılacak yasanın çıkmaması nedeniyle daha önce hükümetteki görevlerinden istifa eden Ultra Ortodoksların partisi Şas, sorunun bir türlü çözülememesi üzerine geçen hafta milletvekillerinin koalisyondaki görevlerinden istifa ettiğini duyurmuştu.
Genç bir protestocu hayatını kaybetti
İsrail devlet televizyonu KAN, protestonun yapıldığı alanı gören inşaat halindeki yüksek katlı binadan düşen 22 yaşındaki Haredi gencin yaşamını yitirdiğini duyurdu.
İsrailli gönüllü sağlık örgütü United Hatzalah polisle çıkan arbedede 113 protestocunun ayakta tıbbi tedavi aldığı, dokuzunun da hastaneye kaldırıldığını bildirdi.
Gösterinin yapıldığı alandan geçen bazı vatandaşlara ve Kanal 12 ekibinin üzerine taş, sopa ve su şişesi fırlatan Haredilerin gazetecilere “Yahudi değilsiniz”, “İnançsızsınız” diye bağırdığı görüldü.
Haredilerin askere alınması tartışması
İsrail yasalarına göre 18 yaşını geçen herkesin zorunlu askerlik hizmetini yapması gerekirken Haredilerin askerlikten muaf tutulması yıllardır ülkede tartışılıyordu.
Gazze Şeridi başta olmak üzere İsrail’in Ekim 2023’ten bu yana bölgedeki saldırıları nedeniyle asker ihtiyacının artmaya başlamasıyla Haredilerin askere alınması gündeme gelmişti.
İsrail Yüksek Mahkemesi, 25 Haziran 2024’te Haredi erkeklerin zorunlu askerlikten muaf tutulmasının yasal dayanağının bulunmadığına ve askerliğe uygun olanların göreve alınması gerektiğine karar vermişti.
Haredilerin askerlikten muaf tutulmasını sağlayacak bir yasanın çıkarılmaması nedeniyle Netanyahu’nun Haredi koalisyon ortakları meclisi boykot etmeye başlamış ve meclisin fesih oylamasına kadar varan bir siyasi krize neden olmuştu.
Sorun çözülememiş olmasına rağmen fesih oylamasında yeterli çoğunluk sağlanamamıştı.
İsrail Meclisi Dışişleri ve Savunma Komitesi Başkanı Yuli Edelstein’in son hazırladığı taslağın taleplerini karşılamadığını belirten ‘Degel HaTorah’ ve ‘Agudat Israel’ partilerinin oluşturduğu Birleşik Tevrat Yahudiliği İttifakı, yedi milletvekiliyle hükümetten istifalarını açıklamış, böylece Netanyahu hükümetini 61 milletvekiliyle bırakmıştı.
Şas’ın hükümetten çekilme kararıyla Netanyahu hükümeti, azınlık hükümetine dönüşmüştü.
