‘Yüzyılın sinir ve beyin cerrahı’ Gazi Yaşargil 99 yaşında hayatını kaybetti.
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Yaşargil’in ölüm haberini sosyal medya hesabından şöyle duyurdu:
“Alanında yürüttüğü eşsiz çalışmalarla ‘Yüzyılın En İyi Beyin Cerrahı’ seçilen Prof. Dr. Gazi Yaşargil Hocamızın vefatını büyük bir üzüntüyle öğrendim. Bilime adadığı ve bir asra yaklaştığı ömründe hepimiz için örnek teşkil eden nice işe imza atmıştı. Onun hatırasını yaşatmak için elimizden geleni yapacağız. Mekânı cennet, makamı ali olsun.”
Gazi Yaşargil kimdir?
Gazi Yaşargil, 6 Temmuz 1925’te Diyarbakır’ın Lice ilçesinde doğdu.
1943’ten itibaren sırasıyla Ankara Üniversitesi, Friedrich Schiller Üniversitesi (Almanya) ve Basel Üniversitesi’nde (İsviçre) tıp okudu.
1953’te Basel Üniversitesi Nöroşirürji Bölümü’nden sinir ve beyin cerrahlığı eğitimine başladı.
1965 ile 1967 arasında Vermont Üniversitesi’nde (ABD) çalıştı.
1973’te profesörlük unvanını kazanarak Zürih Üniversitesi Nöroşirürji Bölümü’nün başkanı oldu.
Gazi Yaşargil, cerrahinin çeşitli alanlarında önemli keşiflere imza attı. Mikroskop kullanarak yapılan beyin cerrahisi operasyonlarına yeni bir boyut kazandıran Yaşargil, 1967’de cerrahi mikroskopla ilk beyin bypass ameliyatını yaptı.
Bu alanda kullanılan ekipmanları yetersiz bulan Yaşargil, yenilikçi cihazlar tasarlamaya başladı. İntrakraniyal anevrizma ameliyatlarında damarları klemplemek için geliştirdiği klipsler, hala modern cerrahi uygulamalarda kullanılmakta.
Ayrıca, beyin cerrahisinde operasyon noktasına ulaşmak için beyin dokusunu daha kolay hareket ettirmek amacıyla Leyla retraktörünü tasarladı. Bu alet, günümüzde beyin cerrahilerinin vazgeçilmez bir parçası.
Yaşargil’in geliştirdiği bir diğer önemli cihazsa ‘Kayan Mikroskop’tur. Bu hareketli mikroskop sistemi, beyin cerrahisinde daha geniş bir görüş alanı sağlayarak cerrahların işini kolaylaştırdı.
Tıp ve cerrahiye katkıları, Yaşargil’i beyin cerrahisinin önde gelen isimlerinden biri yaptı. 1999’da Amerikan Sinir ve Beyin Cerrahları Kongresi’nce ‘yüzyılın beyin cerrahı’ unvanına layık görülen Yaşargil, Avrupa Sinir ve Beyin Cerrahları Birliği’nce onur madalyasıyla ödüllendirildi.
Hayatını ve bilimsel başarılarını konu alan ‘Master of Brains, Gazi Yaşargil’ adlı belgesel 2021’de ABD’de gösterime girdi.
Prof. Dr. Gazi Yaşargil’in Amerikan Sinir ve Beyin Cerrahlar Derneği’nce yayınlanan videosu şöyle:
