ABD merkezli kuruluş Pew Research Center’ın araştırmasına göre Türkiye’de halkın yüzde 77’si ‘dindar lider’ istemiyor.
‘Dünya Genelinde Dini Milliyetçilik Düzeylerinin Karşılaştırması’ başlıklı araştırma 28 Ocak’ta yayınlandı.
Araştırmaya Türkiye’den katılan bir kişinin ‘dini milliyetçi’ sayılması için şu kriterler öne çıkarıldı:
- Türk-İslam vurgusu
- Ülke lideriyle aynı dini inancı paylaşma
- Kuran’ın yasalar üzerindeki etkisi
- Kuran’la halkın ‘zıtlığa’ düştüğü durumlarda kutsal kitabı referans alma
Bu kıstaslara göre Türkiye’de ‘dini milliyetçi’ tanımına uyanların oranının yüzde 11 olduğu ortaya çıktı.
Euronews’ün aktardığına göre Müslümanların çoğunluk olduğu ülkelerden Endonezya, Bangladeş ve Malezya’da ‘dini milliyetçilik’ oranıysa sırasıyla yüzde 46, yüzde 45 ve yüzde 38.
Gelişmekte olan ülkeler, raporun diğer başlıklarında olduğu gibi gelişmiş ülkelere kıyasla liderin dininin önemli olduğunu söyleme eğiliminde.
Bangladeş’te liderle aynı dine mensup olmanın önemini vurgulayanların oranı yüzde 75. Diğer bazı ülkelerdeki oranlarsa şöyle:
- Endonezya: Yüzde 73
- Malezya: Yüzde 66
- Hindistan: Yüzde 61
- Filipinler: Yüzde 59
- Kenya: Yüzde 55
- İsveç ve Japonya: Yüzde 4
Türkiye’deyse bu oran yüzde 49. Yüzde 51’lik çoğunluk, liderle aynı dine sahip olmanın ‘önemsiz’ olduğunu düşünüyor.
‘Aynı dine mensup olan veya olmayan dindar lider’ kategorisinde de bu oran diğer tüm ülkelerde düşmekle beraber Türkiye’de yüzde 23.
Yüzde 77’lik ezici çoğunluk ‘dindar lider’ istemediklerini söyledi.
Öte yandan Türkiye’den katılanların yüzde 65’i şeriatla yönetilmeye karşıyken yüzde 32’si ılımlı veya ‘şiddetle’ gelmesini savunuyor. Yüzde 3’ünse bir fikri yok.
Şeriatın ‘şiddetli’ destekçileri Malezya’da yüzde 72, Bangladeş’te yüzde 69, Endonezya’da yüzde 52, Nijerya’da yüzde 51’di.
Rapora göre ‘dini milliyetçilik’ şöyle tanımlanıyor: Bir ülkede tarihsel olarak baskın olan dinin ulusal kimliğin bir parçasına dahil edilmesi ve politikaları etkilemesi.
Araştırmada Ocak-Mayıs 2024’te 30’dan fazla ülkeden 55 bin kişinin görüşü alındı.
