Alaattin Aktaş: Kişi başına gelirin hızlı artmasını sağlayan en önemli etken kur artışının enflasyonun çok altında kalması

Okura not

Günün 11’i, Türkiye medyasındaki görüş ve yorum çeşitliliğini yansıtmak amacıyla hazırlanmaktadır. Aşağıda özetini bulacağınız yazıya yer vermemiz, içeriğini onayladığımız ve/veya desteklediğimiz anlamına gelmez.

TÜİK verilerine göre kişi başına gelir 13 bin 110 dolarla geçen yıl şimdiye kadarki en yüksek düzeyde gerçekleşti. Daha önce en yüksek düzey 12 bin 582 dolarla 2013 yılında görülmüştü.          

Kişi başına gelir 2022 yılında da 10 bin 659 dolardı. 2022’den 2023’e kişi başına gelirde yüzde 23 artış oldu.       

Kişi başına gelirin döviz bazında böylesine hızlı artış göstermesini sağlayan en önemli etken hiç kuşku yok ki geçen yılki kur artışının enflasyonun çok altında kalması. TÜİK’in GSYH hesaplamasında kullandığı ortalama ithalat kuruna göre geçen yılın ortalama dolar kuru 23.49 lira oldu. Merkez Bankası’nın hesapladığı kurun ise 23.74 lira olduğu belirtelim. Bu fark normal, çünkü TÜİK GSYH hesaplamasında ortalama ithalat kurunu kullanıyor ve zaten dünkü basın açıklamasında bu şekilde bulunan dolar kurunun Merkez Bankası’nın aritmetik ortalamayla bulunun kurundan farklı olabileceğine işaret edildi.         

GSYH hesaplamasında kullanılan ve geçen yıl 23.49 olan dolar kuru, 2022’nin yine aynı şekilde hesaplanan 16.57’lik dolar kuruna göre yüzde 41.7’lik bir artış anlamına geliyor.            

Ancak dolar kuru artışı yüzde 41.7’de kalırken, cari fiyatlarla kişi başına GSYH tam yüzde 74.3 arttı. Bu iki artış oranının farkı da zaten kişi başına gelirdeki yüzde 23’lük artışa denk geliyor.   

Alaattin Aktaş’ın yazısı