Bazı BioNtech aşılarında Çince etiket yer almasının üzerine orijinalliğiyle ilgili soru işaretlerinin ardından son kullanma tarihlerinin geçtiği görülen şişeler de kafa karışıklığı yarattı.
Sağlık Bakanlığı, aşıların son kullanma tarihinin firma tarafından uzatıldığını, zincirin bozulmaması için etiketin değiştirilmediğini belirterek “Aşıların son kullanma tarihlerinin geçmesi gibi bir durum söz konusu değildir. Vatandaşlarımız gönül rahatlığıyla aşılarını olabilirler” ifadesini kullandı.
Sağlık Bakanlığı kaynakları, üzerine Çince yazılar bulunan BioNTech aşılarılarının aslında bir Asya ülkesi için üretildiğini ancak daha sonra Türkiye’ye gönderildiğini bildirmişti.
Buna göre aşı tedarikinin yeterli seviyede olmadığı dönemde Türkiye, BioNTech firmasından acil olarak tedarikin artırılmasını istemiş, firma yetkilileri, bir Uzakdoğu ülkesi için ürettiği aşıları, bu ülkenin de onayıyla Türkiye’ye yönlendirmişti. Türkiye’ye gönderilen aşıların etiketlerinin, eksi 80 derecelik soğuk zincirin bozulmaması için değiştirilmeden kullanılmasının tercih edildiği belirtilmişti.
Bazı sosyal medya kullanıcıları aşı yaptrırıken şişenin üzerindeki son kullanma tarihinin geçtiğini görüp vazgeçtiğini ve yetkililerden bir açıklama beklediğini paylaşmıştı.
Oyuncu Hazal Kaya ve müzisyen Aytekin Ataş ile gazeteci İskender Baydar konuyla ilgili yaşadıklarını Twitter hesaplarından paylaştı.
Ancak Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü’nün, il sağlık müdürlüklerine 10 Aralık’ta yazı yazarak 10 Eylül 2021 tarihinden önce üretilip etiketlenen aşıların raf ömrünün dokuz aya çıkarıldığını duyurduğu ortaya çıktı.
Yazıda, aşıların raf ömrü ve stabilite çalışmalarının sürekli olduğu belirtilerek şu ifadelere yer verildi: “Bu kapsamda üretici BioNTech GmbH tarafından yapılan güncel raf ömrü çalışmaları 27 Ağustos 2021 tarihinde tamamlanmıştır. Üreticinin yaptığı stabilite çalışma sonuçları FDA, EMA ve DSÖ onaylı Paul Ehrlich Enstitüsü tarafından onaylanmış ve 10 Eylül 2021 tarihinden önce üretilip etiketlenen BioNTech mRNA aşıları da dahil olacak şekilde söz konusu tüm aşıların raf ömrü üretim tarihinden itibaren dokuz aya çıkarılmıştır. Aşı Takip Sistemi (ATS) üzerinden gerekli güncellenme işlemleri tamamlanmıştır.”
Yazıda ayrıca devam eden süreçte üretici firma tarafından raf ömrüne ilişkin yapılacak güncellemelerin doğrudan ATS’ye yansıtılarak sahadaki uygulamaların devam edeceği ifade edildi.
Bakanlık, iddialara ilişkin şu açıklamayı yayınladı:
“Sosyal medyada ve bazı basın yayın kuruluşlarında yer alan, ülkemizde son kullanma tarihi geçmiş BioNtech aşılarının vatandaşlarımıza uygulandığı iddialarına yönelik kamuoyunu bilgilendirme ihtiyacı hasıl olmuştur.
Ülkemizde pandemiyle mücadele kapsamında 2021 Mart ayında uygulanmaya başlanan BioNTech mRNA Covid-19 aşılarının raf ömrü ve stabilite çalışmaları tekrarlanarak yapılmaktadır. Bu kapsamda üretici BioNTech GmbH tarafından yapılan güncel raf ömrü çalışmaları 27 Ağustos 2021 tarihinde tamamlanmıştır. Üreticinin yaptığı stabilite çalışma sonuçları Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Avrupa İlaç Ajansı (EMA) ve ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) tarafından onaylı Paul Ehrlich Enstitüsü tarafından onaylanmış ve 10 Eylül 2021 tarihinden önce üretilip etiketlenen BioNTech mRNA aşıları da dahil olacak şekilde söz konusu tüm aşıların raf ömrü, üretim tarihinden itibaren 9 (dokuz) aya çıkarılmıştır.
Bakanlığımızca Paul Ehrlich Enstitüsü’nün aşıların raf ömrünü uzatan bu onayı doğrultusunda Aşı Takip Sistemi (ATS) üzerinden gerekli güncelleme işlemleri tamamlanmıştır. -80 derecede muhafaza edilen aşıların etiketlerini değiştirmek, soğuk zincirin bozulmasına neden olacağı için mümkün olmamaktadır.
Aşıların son kullanma tarihlerinin geçmesi gibi bir durum söz konusu değildir. Vatandaşlarımız gönül rahatlığıyla aşılarını olabilirler.”
