Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) Avrupa Konseyi üyeleri arasında hakkında en çok ihlal kararı verilen ülkeler arasında ikinciliğe oturan Türkiye aynı zamanda aleyhine en çok başvuru yapılan ikinci ülke.
Cumhuriyet’ten Alican Uludağ’ın haberine göre AİHM’in 2016’da Türkiye aleyhinde 77 ihlal kararı verildi. İlk sırada ise 222 ihlal kararıyla Rusya var.
Adalet Bakanlığı’nın yayınladığı 2016 yılı faaliyet raporundaki bilgilere göre, 31 Aralık 2016 tarihi itibarıyla AİHM önünde Avrupa Konseyi üyesi toplam 47 ülke hakkında 79 bin 750 derdest başvurusu bulunuyor.
‘Özgürlük ve güvenlik hakkı’ ilk sırada
Aleyhine en çok başvuru yapılan ülke 18 bin 50 başvuruyla Ukrayna olurken, ikinci sırada yer alan Türkiye’nin aleyhine 12 bin 600 başvuru yapıldı. 2015’te Türkiye aleyhindeki dosya sayısı 8 bin 450’ydi.
Geçen yıl AİHM’e toplam 101 savunma sunan Türkiye, en çok savunmayı 31 dosyayla ‘adil yargılanma hakkı’ kapsamında gönderdi.
Türkiye hakkında verilen 77 ihlal kararında, ilk sırada gelen konu 22 kararla ‘özgürlük ve güvenlik hakkı’, ikinci sırada 18 kararla ‘yaşam hakkına ilişkin etkin soruşturma yokluğu’ oldu.
AİHM, 2016’da ‘adil yargılanma hakkı’na ilişkin 11, ‘insanlık ve onur kurucu muameleye ilişkin etkin soruşturma yokluğu’yla ilgili 10, ‘insanlık ve onur kırıcı muamele’ konusunda dokuz, ‘yaşam hakkı’na ilişkin sekiz, ‘ifade özgürlüğü’ne ilişkin yedi ihlal kararı verdi.
2015 yılında ‘özgürlük ve güvenlik hakkı’na ilişkin AİHM’in Türkiye aleyhinde 14, ‘yaşam hakkına yönelik etkin soruşturma yokluğu’yla ilgili de 13 kararı vardı.
Türkiye, 77 ihlal kararı nedeniyle toplam 6 milyon 884 bin 273 avro (yaklaşık 27 milyon 98 bin 563 lira) tazminat ödedi.
24 milyon liralık tazminat
Raporda, Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) yapılan bireysel başvurulara ilişkin de bilgiler yer aldı. Bireysel başvurunun yürürlükte olduğu 2012’den bu yana AYM’ye 94 bin 732 başvuru yapıldı. Bu sayıda zirveyi, 42 bin 539 başvuru ile 2016 yılı aldı.
42 bin başvurudan 25 bin 821 başvuru kabul edilmezken, bin 553 başvuru hakkında ihlal kararı çıktı. 2012’den bu yana Anayasa Mahkemesi’nin verdiği ihlal kararları sonucu mağdurlara 23 milyon 358 bin 81 lira tazminat ödendi.
