TOKİ’nin, üçüncü havalimanı için önerdiği kamulaştırma bedellerini yeterli bulmayan arsa sahiplerine açtığı 14 davayı da karara bağlayan mahkeme, kurumu haksız bularak kamulaştırmaların bir kısmının durdurulmasına karar verdi.
Bakanlık kamulaştırma için TOKİ’yi görevlendirdi

Bakanlar Kurulu, 18 Ağustos 2012 tarihinde üçüncü havalimanı inşaatı, üçüncü köprü inşaatı ve Kanal İstanbul projeleri kapsamında Avrupa yakası Karadeniz kıyılarında 42 bin 300 hektarlık bir alanı ‘rezerv yapı alanı’ olarak belirledi. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, 8 Nisan 2013 tarihli kararıyla bu rezerv alanla ilgili kamulaştırma iş ve işlemlerinin yürütülmesi için Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı’nı (TOKİ) görevlendirdi.
TOKİ Mayıs 2013 tarihinden itibaren arsa sahiplerine belirli bir bedel karşılığı anlaşma teklifinde bulunmaya başladı.
Arsa sahipleri TOKİ’nin önerdiği parayı yeterli bulmadı

TOKİ, bu çerçevede üçüncü havaalanının yapılacağı alanda 10 ayrı parsel halinde toplam 54 bin 507 metrekare arsası bulunan Akçelik Madencilik, iki ayrı parsel halinde toplam 9 bin 840 metrekare arsası bulunan İsmail Tükenmez, 4 bin 520 metrekare arsası bulunan Ozan Madencilik, 1998 metrekare arsası bulunan Topkara Mermer’e kamulaştırma teklifinde bulundu.
Arsa sahipleri metrekare başına TOKİ’nin önerdiği parayı yeterli bulmayınca taraflar arasında anlaşma sağlanamadı.
Sen misin TOKİ’nin önerdiği bedelini kabul etmeyen!

Bunun üzerine geçen yıl mahkemeye başvuran TOKİ, Akçelik Madencilik aleyhine 10, İsmail Tükenmez aleyhine iki, Ozan Madencilik ve Topkara Mermer aleyhine birer dava açtı. TOKİ, mahkemeden, atanacak bilirkişilerce belirlenecek tutar karşılığında davalılara ait toplam 14 parseldeki bu arsaların tapu kaydının iptal edilerek kendi adına tesçil edilmesini istedi.
TOKİ’nin arsa sahiplerine açtığı 14 dava da İstanbul 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’ne düştü. TOKİ’nin kendilerine metrekare başına 22 ile 35 TL arasında teklif yaptığını kaydeden davalılar, aynı bölgede bulunan emsal arsaların yerine göre metrekaresinin 300 TL’den 500 TL’ye kadar alıcı bulduğunu savundu.
Bilirkişiler metrekare fiyatını 10’a katladı

Mahkeme, dosyaları inşaat mühendisi, harita ve kadastro mühendisi, mimar ve ziraat mühendisinden oluşan altı kişilik bilirkişi heyetine yolladı. Arsaların bulunduğu alanın üçüncü havaalanı inşaatının da yapılacağı ‘rezerv yapı alanı’ içerisinde kaldığını hatırlatan bilirkişi heyeti, davalıların arsasının yerine göre metrekare fiyatının 200 lira ile 500 lira arasında değişkenlik gösterdiğini belirtti.
Heyet, TOKİ’nin Akçelik Madencilik şirketine 10 milyon 901 bin, İsmail Tükenmez’e 2 milyon 785 bin, Ozan Madencilik’e 1 milyon 602 bin, 1998 metrekare arsası kamulaştırılan Topkara Mermer şirketine de 999 bin 840 TL kamulaştırma bedeli ödemesi gerektiği yönünde rapor tuttu.
Bilirkişi heyetince belirlenen kamulaştırma bedellerinden de beklediğini bulamayan TOKİ, “3. Havaalanı projesinin bölgeye kattığı artı değer, bir değerlendirme ölçütü olarak dikkate alınmıştır. Bilirkişi heyetinin bu tutumu kamulaştırma Kanunu’nun 11. Maddesine aykırılık teşkil etmektedir” gerekçesiyle itirazda bulundu.
TOKİ, mahkemenin iki ‘depo’ kararına da uymadı

Mahkeme, nisan ayında yapılan duruşmada, bilirkişilerce belirlenen tutarın davacı TOKİ tarafından davalı arsa sahiplerinin banka hesaplarına depo edilmesini istedi. TOKİ, bu tutarı yatırmadı.
Mahkeme, 4 Haziran 2014 tarihinde yapılan duruşmalarda ikinci kez depo kararı aldı. TOKİ mahkemenin ikinci kez aldığı depo kararına da uymadı.
TOKİ’nin avukatı Hüseyin Balaban, bilirkişilerce belirlenen kamulaştırma bedelinin fahiş olduğunu savunarak, “Bu nedenle depo şartını yerine getirmedik” dedi.
Kamulaştırma talebi reddedildi
Mahkeme, bugün yaptığı duruşmalarda 14 davayı da karara bağladı. İstanbul 3. Asliye Hukuk Mahkemesi hakimi Mehmet Coşkun Gündüz, Avukat Balaban’ın yeniden depo kararı verilmesi yönündeki isteğini reddederek davaları TOKİ aleyhine sonuçlandırdı. Hakim Gündüz, kararın kesinleşmesiyle birlikte tapulara konulan kamulaştırma şerhinin de kaldırılmasına hükmetti.
Ya projeyi değiştirecek, ya yeniden kamulaştırma kararı alacak

Mahkemenin kararına ilişkin DHA’nın sorularını yanıtlayan Akçelik Madencilik şirketinin avukatı Kemal Altın14 davaya konu arsalarda üçünci havalimanı inşaatıyla ilgili hiçbir işlem yapılamayacağını kaydetti. Altın şöyle devam etti: “Ya projeyi değiştirerek bizim arsalarımızı havaalanı inşaatının dışında bırakacak ya da yeniden kamulaştırma kararı alıp yeni bir mahkeme süreci başlatacak. Bir seçenek de arsa sahipleri ile mahkemeye gitmeden yeni bir anlaşma yapması.”
9 Soruda Üçüncü Havalimanı Projesi