Tahıl ürünlerinin Ukrayna limanlarından sevkiyatına ilişkin belge Türkiye, Rusya, Ukrayna ve Birleşmiş Milletler (BM) arasında imzalandı.
Ukrayna’da Rusya’nın işgali nedeniyle mahsur kalan tahılın çıkarılmasına ilişkin anlaşmada imzalar İstanbul’da BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in katılımındaki törenle atıldı.
Dolmabahçe’deki törende ilk olarak BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Milli Savunma Bakanı Hulusi Akar ve Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu imzaları attı.
Daha sonra diğer belge Guterres, Akar ve Ukrayna Altyapı Bakanı Oleksandr Kubrakov tarafından imzalandı.
Rus ve Ukraynalı yetkililer aynı masaya oturmadı.
Törende konuşan Erdoğan, şunları dedi: “Önümüzdeki günlerde başlayacka gemi trafiğiyle Karadeniz’den dünyanın pek çok ülkesine yeni bir nefes borusu açmış olacağız. Tüm süreçler üzerinde mutabakat tesis edildi. Bu son derece önemli planın icrası ve denetimi İstanbul’da kurulacak müşterek koordinasyon merkezi tarafından gerçekleşecektir.”
Gemilerin Karadeniz’den geçişi nasıl sağlanacak?
Tahıl koridoru oluşturulmasına dönük çabaların ilk amacı, Odessa başta olmak üzere mayınlar nedeniyle Ukrayna limanlarında sıkışıp kalan tahıl ve diğer gıda ürünleriyle yüklü gemilerin dünya pazarlarına açılmasını sağlamaktı.
BBC Türkçe’nin aktardığına göre bu kapsamda yaklaşık 80 adet geminin olduğu kaydediliyor. Bu gemilerin denize açılabilmelerini sağlayacak koridorun oluşması, silolarda alıcı bekleyen yaklaşık 25 milyon ton tahılın da dünya pazarlarına taşınması anlamına geleceği için önem kazanıyor.
Pazarlığın en önemli ayaklarından birisini, gemilerin sorunsuz şekilde mayınlı alanlardan çıkabilmesi ve Rusya’nın saldırılarına maruz kalmaması için Moskova’dan alınacak güvenlik garantileri oluşturdu.
Rusya, haziran ortalarından itibaren Karadeniz’deki deniz kuvvetlerini Ukrayna limanlarından ve Yılan Adası’ndan çekerek anlaşma için gerekli güvenceyi verebileceği mesajını verdi.
Diplomatların aktardığına göre;
- Rusya, gemiler yoldayken limanları hedef almayacak.
- Ukrayna gemileri, mayınlı sularda kargo gemilerine rehberlik edecek.
- Birleşmiş Milletler tarafından desteklenen Türkiye, Rusya’nın silah kaçakçılığına ilişkin endişeleri yatıştırmak için gemileri denetleyecek.
- Rusya’nın Karadeniz üzerinden tahıl ve gübre ihracatını kolaylaştırılacak.
Mutabakatla tahıl ve benzeri gıda ürünlerinin Ukrayna’ya ait Yujniy, Odessa ve Çernomorsk limanlarından nakledilmesi amaçlanıyor.
Nakliyatlar İstanbul’daki ortak merkezden takip edilecek.
