Özel yetkili mahkemelerin kaldırılması ve eski genelkurmay başkanı İlker Başbuğ’a tahliye yolunu açan Anayasa Mahkemesi kararı sonrası, Ergenekon ve diğer özel yetkili mahkemelerde yargılanan davaların tutuklu sanıkları için de ‘tahliye’ ihtimali gündeme geldi.
İlk tahliye Erhan Tuncel’e
İstanbul 14. Ağır Ceza Mahkemesi, ‘özel yetkili mahkemeler’ olarak bilinen ağır ceza mahkemelerini tümüyle kaldıran 6526 sayılı kanunun yürürlüğe girmesinin ardından elindeki dosyalarını inceleyerek beş yılı aşan sanıkların tutukluluk durumlarını ele aldı.
İlk olarak Hrant Dink cinayeti zanlılarından Erhan Tuncel hakkında tahliye kararı veren mahkeme, ayrıca başka dosyalarda beş yılı aşkın süredir tutuklu yargılanan 14 sanığın da tahliyesine hükmetti.
Tuncel’in ardından, Zirve Yayınevi katliamının beş sanığı da, yeni yasal düzenlemeden faydalanarak tahliye oldu.
Adalet Bakanı Bekir Bozdağ da dün yaptığı açıklamada kanun gereği yaklaşık 150 kişinin tahliye olabileceğini belirtmişti.
Tutukluluk süresi nasıl hesaplanacak?
Özel yetkili mahkemelerde görülen davalarda tutukluluk süresini 10 yıldan beş yıla indiren değişikliğin yürürlüğe girmesinin ardından ‘tutukluluk’ süresinin nasıl hesaplanacağı da tartışma konusu oldu.
Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun, yerel mahkemenin mahkumiyet hükmü kurmasıyla birlikte sanığın artık tutuklu değil, hükümlü sayılacağına dair Nisan 2011 tarihli kararı, tutukluluk sürelerinin hesaplanmasında Yargıtay aşamasının dikkate alınmayacağı şeklinde yorumlandı. Anayasa Mahkemesi de, uzun tutukluluk konusundaki bireysel başvurularda, mahkemenin ilgili kararını benimsendi.
Balbay ve Başbuğ ‘tutuklu’ sayıldı
Ancak, AYM’nin Mustafa Balbay ve Başbuğ kararlarından sonra gelen tahliyeler, hüküm açıklanmasına karşın Balbay ve Başbuğ’un ‘tutuklu’ sayıldığını gösterdi.
Bununla birlikte, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 104. maddesinde yer alan, “Soruşturma ve kovuşturma evrelerinin her aşamasında şüpheli veya sanık salıverilmesini isteyebilir” ifadesi beş yıllık tutukluluk süresini dolduranların tahliye edilmesi gerektiği yönünde görüş bildirenlerin dayanak noktasını oluşturuyor.
ÖYM’lerin kaldırılması ve Başbuğ kararı hangi davaları etkileyebilir?
Danıştay davası
Ergenekon davasıyla birleştirilen Danıştay davasının sanıkları için de tahliye ihtimali doğdu. Danıştay sanığı Alparslan Arslan 22 Mayıs 2006’da tutuklanmıştı. Arslan ile birlikte halen bu davadan İsmail Sağır, Erhan Timuroğlu, Aykut Metin Şükre, Kenan Özay, Selçuk Özkan, Erkan Ayyıldız tutuklu olarak yargılanıyor.
KCK davası
Aralarında eski DEP’li milletvekili Hatip Dicle‘nin de olduğu KCK ana davasında beş yıllık süre Aralık 2014’de doluyor. 92 tutuklu sanığın bulunduğu dava o tarihe kadar bitirilmezse tahliye kararları çıkacak.
Ergenekon davası
Ergenekon davasında beş yılı aşkın süredir tutuklu bulunan ve tahliye ihtimali olan isimler şunlar:
“Oktay Yıldırım, Mehmet Demirtaş, Muzaffer Tekin, Fikret Emek, Ergün Poyraz, İsmail Yıldız, Veli Küçük, Mehmet Fikri Karadağ, Kemal Kerinçsiz, Sevgi Erenerol, Zekeriya Öztürk, Doğu Perinçek, Hikmet Çiçek, Hasan Atilla Uğur, Durmuş Ali Özoğlu, Tuncay Özkan, Ataman Yıldırım, Levent Göktaş, İbrahim Şahin, Mustafa Dönmez, Levent Ersöz, Kemal Aydın”
Serdar Öztürk 7 Haziran, Deniz Yıldırım 9 Kasım 2014’de beş yıllık tutukluluk süresini dolduracak.
