Tarih Bernard Lewis’e göre, sömürge geçmişi olan Ortadoğu ülkelerinde sorunların sebebi olarak ‘dış güçler’ paranoyasının güçlü olmasını anlamak mümkün. Lewis, “Türkler tarih boyunca kendisini yönettiği için bir sorunla karşılaştıklarında nerede hata yaptıklarını düşünürler” diye yazmıştı çeyrek asır önce.
Epey bir süredir biz de kapıldık bu ‘dış güçler’ paranoyasına. Dün 2000’lerde ‘Yeşil kuşak, emperyalizmin ılımlı İslam projesi’ diye hop oturup hop kalkıyorduk, 2010’larda “dış güçler, faiz lobisi, vaiz lobisi” edebiyatı gırla gidiyor!
Başbakan Erdoğan’a onur madalyaları verenler İsrail lobileri değil miydi? Türkiye’ye on yılda 110 milyar dolar doğrudan yabancı sermaye yatırımı gelmedi mi?! Şimdi neden Türkiye ‘en kırılgan ülkeler’ listesinin başında? Neden AB’den yolsuzluk, yargı bağımsızlığı ve demokrasi konularında ağır uyarılar geliyor? İktidar ‘dış güçler’le, dehşetengiz komplo teorileriyle uğraşmak yerine, Lewis’in deyişiyle “Nerelerde hatalar yaptık” diye düşünmeli, çözümlerin ancak hukukta, özgürlükçü demokraside ve uzlaşmada olacağını görmelidir.
