Burdur’un Yeşilova ilçesindeki Salda Gölü’nde, gölün barındırdığı tek hücreli canlı (mikrobiyal) türlerin kimyasal ve biyolojik değişimlerini ortaya koyacak mikrobiyolojik barkodlama yapılacak.
AA’nın haberine göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve İstanbul Teknik Üniversitesi’nin ortak projesinde, göl ve çevresinde oluşan sulu magnezyum karbonatların (hidromanyezit) barındırdığı tek hücreli canlı türleri belirlenecek. Çalışma, olası yaşam izlerinin tespiti için önemli ipuçları verecek. Veriler, Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi’nin (NASA) Jezero Krateri’nde sürdürdüğü yaşam izlerini arama çalışmaları için de bilimsel katalog niteliğinde olacak.
‘Bir ilk’
NASA’nın Salda çalışmalarına katılan İstanbul Teknik Üniversitesi Maden Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi ve jeomikrobiyoloji-biyojeokimya araştırma grubu lideri Prof. Dr. Nurgül Balcı, bakanlığın dalgıç ekibiyle gölün 25-30 metre derinliğinde tek hücreli canlıların oluşturduğu (mikrobiyal) kayaçlardan örnekler aldıklarını söyleyerek, “Bu derinlikte hangi tür mikroorganizmalar var, bunu ilk defa bu çalışmayla ortaya koyacağız” dedi.
Balcı, derinlerde korunmuş tek hücreli canlı (mikrobiyal) ekosistem olduğunu, bu ekosistemin göle has tek hücreli canlı türlerin bozulmadan korunduğu tek ortam olduğunu vurgulayan Balcı şöyle devam etti: “Gölde bozulmamış bu ekosistemin içerdiği bilimsel veriler, yalnızca Mars’ta antik yaşamın izlerine değil, aynı zamanda dünyada yaşamın başlangıcına dair önemli veriler içermekte. Bir bakıma bilimsel hazine değerinde.”
Ekosistemin ayrıntılı olarak araştırılmasının bundan sonraki astrobiyoloji çalışmalarına ışık tutacağına işaret eden Balcı, şöyle konuştu: “Jeomikrobiyolojik harita gölde hangi canlıların yaşadığı, nerede ve ne görevi olduğunu ortaya koyacak. Daha da önemlisi, mikroorganizmaların kayaçlar üzerinde nasıl bir yapı meydana getirdiğini, zaman içinde bu yapıların nasıl değişime uğradığını anlamamıza yardım edecek. Böylece, gölün hangi noktasının yaşamın izlerini barındırmada daha başarılı olduğu ve neden başarılı olduğu sorularına önemli oranda cevap bulmak için çaba sarf ediyoruz. Bu verilerin özellikle bundan sonra NASA’nın çalışmaları için de önemli bir kaynak oluşturacağını düşünüyoruz.”
‘Bilimin odak noktası olacak’
Balcı, Salda’nın içinde çok yüksek magnezyum olduğunu belirterek, “Mars’daki Jezero Krateri’nin çevresinde de çok yüksek magnezyumlu kayaçlar olduğunu biliyoruz ve her iki gölü eşleştirmeye çalışıyoruz” dedi.
Bütün meselenin burada bu biyolojik izleri içeren noktaların belirlenmesi olduğuna değinen Balcı, “Biz Mars’tan Perseverance robotunun getireceği örneklerden ne kadar detay öğrenirsek bu sefer yine Salda’ya döneceğiz. Yani Salda, önümüzdeki yıllarda da bilimin odak noktalarından biri olacak. Bu nedenle, Salda Gölü’ne sahip çıkmak hepimizin görevi olmalı” ifadelerini kullandı.
