Reuters, 15 Temmuz darbe girişiminin ardından gündeme gelen ve ‘partili cumhurbaşkanlığı’ referandumuyla birlikte giderek daha çok dile getirilen idam cezasının geri getirilmesi konusunu masaya yatırdı.
Analiz yazısında idam cezasının geri getirilmesinin Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne (AB) katılma çabalarının önünü keseceği belirtilirken, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan taraftarlarının bu girişimden memnun oldukları ifade edildi.
Referandumda ‘Hayır’ oyunun önde olduğu üç büyük şehir olan İstanbul, Ankara ve İzmir’deki yurttaşların Avrupa ile ilişkilerin daha güçlü olması gerektiği ve gelecekten endişe duyduğu belirtilen yazıda, Mersin Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Şerafettin Aşut’un “Yıllardır dünyaya entegre olmak için uğraştık. Bu perspektiften bakıldıında, idam cezasını geri getirmek gerçekten iyi olmaz” sözlerine yer verildi.
Aşut, yüzde 64 oranında ‘Hayır’ oyunun çıktığı Mersin halkının başka bir hikaye okumak istediğini söyledi.
‘MHP’lilerin sadece yüzde 35’i ‘Evet’ dedi’
CHP ve HDP’nin referandumun iptali için yaptığı başvuruları hatırlatan Reuters, İstanbul, Ankara ve İzmir’de ‘şaibe’ iddialarının ardından kitlesel protestolar düzenlendiğini de belirterek, sözü Gezici Araştırma Şirketi Başkanı Murat Gezici’ye bıraktı: “AK Parti büyükşehirlerdeki seçmenlerin ilgisini çekmekte giderek başarısız oluyor. Milliyetçi ve muhafazakar değerlerle kitleleri ikna etmeye çalıştılar ve seçmenler bunu AKP’nin gelecekteki siyasetinin, yüzünü Batı’nın tersine çevirmesinin emaresi olarak algıladı.”
Reuters, AKP’nin, Erdoğan’ın idam cezasının geri getirilmesini referanduma götürmesi ihtimalinde milliyetçi oylara ihtiyaç duyduğunu belirtirken, Gezici, Erdoğan’ın referandumda MHP’nin sadece yüzde 35’lik bir kesiminin desteğini aldığını ve idam referandumuna milliyetçilerin destek veremeyebileceğini söyledi.
Analizde şu ifadeler kullanıldı: “Ama Erdoğan’a güven, Avrupa’yla bağların zayıflamasıyla azaldı ve darbe girişiminin ardından siyasal özgürlük ve insan haklarıyla ilgili endişelere yol açtı.”
Şirketler de çözümü yurt dışında buluyor
İdam cezasıyla ilgili tartışmaların Türkiye’yi Avrupa’dan uzaklaştırdığı ifade edilen analizde, Avrupa’da 150’den fazla müşterisi bulunan, orta ölçekli bir teksil firmasının sahibinin kötü koşullar sebebiyle Almanya’da şirket kurduğu belirtildi.
Bu iş adamı şöyle konuştu: “Bu yaptığımız, Türkiye ve AB arasındaki ilişkilerin daha da bozulmasına ve ticareti etkilemesine yönelik bir tedbir. İdam cezası geri getirilirse ambargo kadar sert bir şey beklenmiyorum. Ama Türkiye ve Avrupa araasındaki ilişkiler daha da kötüleşirse diye, işim için bir güvenlik ağına ihtiyacım var.”
‘Erdoğan büyük güçlüklerle karşı karşıya’
Hürriyet yazarı Murat Yetkin ise, Erdoğan referandumu kazanmış olmasına rağmen büyük güçlüklerle karşı karşıya olduğunu söyledi: “Artık Erdoğan, yüksek kültürel üretime, ihraç kapasitesine, turizm gelirine ve endüstriyel üretime sahip olan Türkiye’nin dünyaya en açık kesimini de en içe kapanık kesimin onayladığı bir anayasayla yönetmek zorunda.”
