Haber kuruluşu Politico, Avrupa Birliği’nin (AB) Türkiye’ye ‘çöp dağları’ göndermeyi onayladığını duyurdu.
Britanya merkezli Guardian ağustosta geçen yıl Türkiye’ye AB’den en az 503 bin ton, Britanya’dan da 139 bin ton plastik atık gönderildiğini haberleştirmişti.
Gazeteye göre özellikle Britanya’nın yaptığı ‘atık sömürgeciliği’. Yani, zengin ülkelerin daha az düzenleme bulunan yoksul ülkelere plastik atık ihraç edilmesi.
Politico da AB kurallarını ihlal edebilecek çevresel zarara dair kanıtlara rağmen yüzbinlerce ton çöpü Türkiye’ye ihraç etmeye devam edeceğini haberleştirdi.
‘Atık ticareti genellikle belirsiz’
Politico’nun bulduğu bir komisyon değerlendirmesinde Türkiye’nin AB atıklarını değerlendirme biçimiyle ilgili uzun bir ‘endişe listesi’ sıralandı. Uluslararası atık ticaretinin genelde belirsiz ve izlenmesi zor olduğu vurgulandı.
‘Türkiye’de plastik atıkların sadece yüzde 10’u geri dönüştürülüyor’
Komisyon, Türkiye’de plastik atıkların yalnızca yüzde 10’unun geri dönüştürüldüğünü öne sürdü. Bunların geri kalanınsa çöp depolama alanlarına gönderildiği, yanlış yönetildiği veya çevreyi kirlettiği iddia edildi.
Bu durumların AB’in atık sevkiyat yönetmeliğine göre ihracatın askıya alınması için olası nedenlerinden olduğu belirtildi.
Avrupa atığının en büyük ithalatçısı Türkiye
Türkiye’nin açık farkla Avrupa atığının en büyük ithalatçısı olması nedeniyle ana odak.
Geçen yıl ülkenin yaklaşık 25 milyar adet 500 mililitrelik meşrubat şişesine eşdeğer 510 bin ton AB’den atık aldığı öne sürüldü. Bu miktar OECD ülkelerine ihraç edilen plastik atıkların yüzde 70’ini ve ihraç edilen tüm plastik atıkların yüzde 36’sına denk.
Çukurova Üniversitesi’nden Dr. Sedat Gündoğdu konuyla ilgili şöyle konuştu:
“Komisyonun değerlendirmesi, ezici delillere rağmen sorun olmadığını iddia ediyor. AB kirliliğinin sorumluluğunu üstlenmeli, Türkiye’ye atık sevkiyatını askıya almalı.”
‘İngiliz plastik atığı Adana’da atılıp yakılıyor’
Gönüllü çevreci grup Greenpeace de 2021’deki bir araştırmasında İngiliz marketlerinden çıkan plastik atığın Adana’da atıldığını ve yakıldığını duyurmuştu.
Guardian’a göre o yıl, Türkiye yoğurt kabı, salata poşeti ve plastik film dahil Britanya’nın plastik atık ihracatının yüzde 94’ünde kullanılan atık türlerine yasak ilan etmişti. Fakat yasak geri dönüşüm sektörü baskısıyla geri çekilmişti.
AB’nin yasak kararı Türkiye’ye atık ihracatını artırabilir
AB, kasımdan itibaren genellikle OECD ülkeleri dışındaki ülkelere ihracatı yasaklayacak. Çevreciler bunun OECD üyesi olan ve AB’nin atıklarının başlıca ithalatçılarından Türkiye’ye atık gönderilmesini artırmasından korkuyor.
