İran’ın Güney Pars gaz sahası ve Asaluyeh petrol tesislerine düzenlenen saldırıların ardından petrol fiyatı 108 doları aştı.
ABD ve İsrail, 28 Şubat’ta İran’a hava harekatı başlatmış; ilk gün İran’ı 37 yıldır yöneten Ayetullah Hamaney öldürülmüştü. İran, buna İsrail’e ve ABD üslerinin bulunduğu Körfez ülkelerine yaptığı misillemelerle yanıt vermişti. Ayrıca Hürmüz Boğazı’nı da kapatmıştı.
Savaş 19’uncu gününde karşılıklı saldırılar sürüyor.
Hürmüz Boğazı, küresel petrol ve LNG (sıvılaştırılmış doğalgaz) ticareti için kritik önemde.
ABD-İsrail, İran’ın güneyindeki Basra Körfezi kıyısındaki Aseluye petrol rafinerisi ile Güney Pars doğalgaz sahasına bağlı rafineleri vurmuştu.
İran devlet televizyonu saldırıları doğruladı ve ‘şiddetli bir misilleme’yle karşılık vereceğini söyledi.
Bloomberg HT’nin aktardığına göre brent petrol, dün yüzde 3’lük yükselişin ardından 107,83 dolar seviyesine çıkmıştı.
An itibariyle (16:52) brent petrol 108,20 dolar.
Batı Teksas türü ham petrol (WTI) ile Brent arasındaki fark (spread), 11 doları aşarak Temmuz 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Bu durum, küresel arz endişelerini artırdı. Küresel petrol ve LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiği, siyasi riskler ve güvenlik endişeleri nedeniyle neredeyse tamamen durdu.
Ülkeler alternatif yol arıyor
Ayrıca enerji maliyetlerindeki artış, sanayi ve lojistik zincirleri üzerinden enflasyonu tetikliyor:
ABD’de dizel yakıtın galon fiyatı 5 doların üzerine çıktı. Bu durum, tedarik zinciri maliyetlerini artırarak tüketici fiyatları üzerinde baskı yaratıyor.
Bölge ülkeleri Hürmüz’deki tıkanıklığı aşmak için bölge ülkeleri alternatif rotalar arıyor. Irak, IKBY bölgesinden Türkiye’nin Ceyhan Limanı’na uzanan boru hattı üzerinden sevkiyatlara yeniden başlama kararı aldı.
Ancak uzmanlar, bu hattın kapasitesinin oldukça düşük olduğuna dikkat çekti.
