Para çıkışları, mali krize yol açabilir

ABD’nin önde gelen ekonomist ve piyasa otoriteleri son aylarda gelişmekte olan ülke tahvillerine gelen sert satışların bu ülkelerde mali sistemi sarsıntıya uğratacak bir krize dönüşebileceği uyarısını yaptı.

New York Times’ın haberine göre cuma günü New York’ta düzenlene bir konferanstaki panelde tartışan ekonomistler, piyasa otoritelerinin böylesi bir gelişmeyi önlemek için gerekli önlemleri almadıklarını öne sürdü.

Panelde Minneapolis Federal Reserve Bank Başkanı Narayana Kocherlakota, ABD Merkez Bankası (FED) İcra Kurulu üyesi Jeremy Stein ve Uluslararası Ödemeler Bankası’nda (BIS) başekonomisliğe getirilen Hyun Song-shin gibi isimler de yer aldı. Song-shin ABD Merkez Bankası’nın (Fed) genişleyici para politikasının yarattığı ucuz para döneminin uzamasıyla bu politikanın diğer ülkeler üzerinde yarattığı etkinin çapının genişlediğini belirtti. Ekonomistlere göre çözüm ABD Merkez Bankası Fed’in tahvil alımlarını azaltım zamanlamasını ayarlarken bu polikaya karşı çıkanların düşüncelerini de dikkate almasında.

Türkiye’den de çıkışlar sürüyor

Öte yandan dünyanın en büyük fon yönetim şirketlerinden Pimco’nun gelişmekte olan piyasalar tahvil fonundan çıkışları bu ülkelere yatırım yapan diğer fonları da çıkışa yönlendirdi.

Pimco’nun Brezilya, Meksika, Rusya ve Türkiye gibi yüksek getirili ülke tahvillerine yatırım yapan fonunun büyüklüğü son dört yıllık ucuz para devrinde katlanarak 1.5 milyar dolardan 12 milyar dolara ulaşmıştı. Fon son altı aydaki çıkışlarla 1.5 milyar dolar kaybederek 10.7 milyar dolara indi.

Fon istatikçisi EPFR’ye göre bu yıl şu ana kadar gelişmekte olan piyasa fonlarından toplam para çıkışı neredeyse geçen yılki 51 milyar dolarlık rakamı şimdiden yakalarcasına 40 milyar dolara ulaştı. Çıkışların son dört yıllık dönemde sıcak para için başlıca adres haline gelen yerel para tahvil fonlarında yoğunlaştığı belirtiliyor.

Çıkışlar Avro Bölgesi’ni vurmuştu

Şu andaki endişe, gelişen ülkelerin tahvil piyasalarındaki bir krizin uzun süreye yayılması halinde bu ülkelerin ekonomilerini felç edecek boyuta ulaşması. Hatırlanacağı gibi Yunanistan tahvillerine gelen sert satışlar İrlanda ve Portekiz gibi ülkelerin tahvil piayasalarına yayılarak hem ekonomik daralmayı tetiklemiş hem de Avro Bölgesi’nin geleceğine ilişkin soru işaretleri yaratmıştı.