Emekli aylıklarıyla ilgili beklenti her geçen gün artıyor. Bugün emekli aylığı hesaplama sistemi, sistemsel olarak bekleneni veremiyor. Aylık bağlama oranlarının düşmesi, güncelleme katsayılarının yetersizliği ve büyümeden emeklinin sınırlı pay alması, gelirlerin zaman içinde aşınmasına yol açtı.
Çözüm, sosyal yardımlarla alt sınırı yükseltmek değil; kapsamlı bir intibak düzenlemesi yapmaktır.
Emekli aylıkları güncellenmeli, primle aylık arasındaki bağ yeniden güçlendirilmelidir. Bu yalnızca alt gelir grubunu değil, yatırdığı prime göre hakkını alamayan tüm emeklileri kapsamalıdır.
Emekli aylıklarını artırmak için yalnızca gider tarafına odaklanmak yeterli değildir. Gelir tarafını güçlendirmek gerekir.
Bunun için:
Kayıt dışı istihdam azaltılmalı
Gerçek ücret üzerinden prim bildirimi teşvik edilmeli
Sigortalı sayısı artırılmalı
Prim–maaş ilişkisi net ve güçlü hale getirilmeli
Çalıştıkça ve daha yüksek prim ödedikçe emekli aylığının anlamlı biçimde artacağını bilen bir çalışan, sistemin içinde kalmayı tercih eder. Bu hem SGK gelirlerini artırır hem de sistemin sürdürülebilirliğini güçlendirir.
Emeklinin beklentisi sosyal yardım değil, adaletli ve sürdürülebilir bir sistemdir.
