Britanya merkezli uluslararası insani yardım kuruluşu Oxfam’ın yayımladığı raporda son iki yılda dünyanın en zengin yüzde 1’lik kesiminin, kalan yüzde 99’luk kesimden iki kat fazla servet kazandığına dikkat çekildi.
Raporda şirketlerin Rusya-Ukrayna savaşını büyük fiyat artışları için bahane olarak kullandığı belirtildi.
Oxfam’ın İsviçre’nin Davos kentinde başlayan Dünya Ekonomik Forumu öncesinde yayınlanan rapora göre, enflasyonun yükselmesiyle büyük kar elde eden gıda şirketlerinin, küresel eşitsizliği azaltmaya yardımcı olmak için ödedikleri vergilerin artırılması gerektiği bildirildi.
Raporda, dünyanın iklim değişikliği, artan yaşam maliyeti, Rusya-Ukrayna savaşı ve Covid-19 salgını dahil eş zamanlı krizlerle kuşatıldığı ancak aşırı zenginlerin daha da zenginleştiği ve şirket karlarının hızla arttığı kaydedildi.
Oxfam’ın raporunda, son iki yılda dünyanın en zengin yüzde 1’lik kesiminin, kalan yüzde 99’luk kesimin toplamından neredeyse iki kat fazla servet kazandığına işaret edildi.
Raporda, milyarderlerin toplam servetinin 2020’den bu yana günde 2,7 milyar dolar arttığı, buna karşılık en az 1,7 milyar işçinin enflasyonun, ücret büyümesini geçtiği ülkelerde yaşadığı kaydedildi.
‘Aşırı zenginlik ve aşırı yoksulluk aynı anda arttı’
25 yıldır ilk kez aşırı zenginlik ve aşırı yoksulluğun aynı anda arttığını vurgulayan Oxfam’a göre, Covid-19’un ekonomik etkileriyle mücadele etmek üzere uygulamaya konulan faiz oranlarını düşürme ve parasal gevşeme gibi politikalar, zenginlerin sahip olduğu mülk ve hisse senetlerinin değerini artırdı.
Raporda, son iki yılda en alttaki yüzde 90’lık dilimde yer alan bir kişinin kazandığı her 1 dolarlık yeni küresel servete karşılık, her milyarderin yaklaşık 1,7 milyon dolar kazandığı belirtildi.
Bu sorunlarla mücadele etmeyi hedefleyen Oxfam, sınıflar arası eşitsizliği azaltmak için zenginlere daha fazla vergi uygulanması tavsiyesinde bulundu.
‘Zengin şirketler Rusya-Ukrayna savaşını bahane olarak kullanıyor’
Rapora göre zengin şirketler, Rusya-Ukrayna savaşını daha büyük fiyat artışları için bahane olarak kullanıyor. Gıda ve enerji konusunda rekabet eksikliği de fiyatların yüksek tutulmasına sebep oluyor.
Oxfam Uluslararası İcra Direktörü Gabriela Bucher, Associated Press ajansına yaptığı açıklamada, “Milyarderlerin sayısı artıyor ve daha da zenginleşiyorlar. Bunun yanı sıra büyük gıda ve enerji şirketleri aşırı kar elde ediyor. Kriz vurgunculuğuna son vermek için yalnızca enerji şirketlerine değil, gıda şirketlerine de ek gelir vergisi getirilmesi çağrısı yapıyoruz” dedi.
Raporda, Tesla’nın milyarder Üst Yöneticisi Elon Musk’ın 2014’ten 2018’e kadar gerçek vergi oranının yüzde 3’ün biraz üzerinde olduğuna işaret edildi.
Rusya-Ukrayna savaşının geçen yıl petrol ve doğalgaz fiyatlarının yükselmesine neden olması üzerine bazı hükümetler, fosil yakıt şirketlerine beklenmedik gelirleri nedeniyle vergi getirmeye yönelmişti.
Bu konuda harekete geçen Portekiz, hem enerji şirketlerine hem de süpermarket ve hipermarket zincirlerinin dahil olduğu gıda perakendecilerine ek gelir vergisi getirmişti. Ocak başında yürürlüğe giren uygulama, 2023 boyunca geçerli olacak.
