Kocaeli’nin Kartepe ilçesi Uzunbey bölgesinde özel bir şirket için tasarlanan çelikhane-haddehane projesi, çevre bilimi, şehir planlama hukuku ve kamu yararı ilkeleri açısından son yılların en problemli girişimlerinden biri tezgahlanıyor.
Bu proje, yalnızca yer seçimi açısından değil, aynı zamanda hukuki süreçlerin işletilme biçimi ve çevresel risklerin sistematik olarak küçümsenmesi nedeniyle akademik literatürde ‘çevresel adaletsizlik’ olarak tanımlanan durumun tipik bir örneği olacak.
Çelik üretimi ve haddeleme faaliyetleri (HEII) olarak tanımlanır ve yüksek kirletici potansiyeline sahip ağır sanayi vasfına girer. Bu tür tesislerde yapılacak yerin belirlenmesinde, yerleşim alanlarına mesafesi, tarımsal üretim yoğunluğu, yer altı su hassasiyeti, meteorolojik koşulları ve ekosistem dayanıklılığı aranır.
İzmit Körfezi havzası sık sık inversiyon yaşayan, kirleticilerin çökmeye eğilimli olduğu kapalı bir meteorolojik yapıya sahiptir. Ağır metal partikülleri ve NOx-SO₂ birikimi, halihazırda sanayi yükünü taşıyan havzada ek bir kirletici baskı oluşturacaktır.
Kartepe çevresi, bölge belediyelerinin içme suyu beslenme alanlarının önemli bir kısmını barındırır. Ağır metal kontaminasyonu, özellikle cüruf depolama alanları ve toz birikimleri yoluyla yer altı suyu için geri döndürülemez tehlike yaratır.
Kartepe’ye kurulmak istenen Çelikhane, bir ‘kalkınma projesi’ değildir. Ekolojik tahrip ve planlama suçudur. Bilimsel değerlendirmenin, hukuki ilkelerin ve kamu yararı anlayışının aynı anda ihlal edildiği bu proje, Kartepe’nin geleceğini tehdit eden bir çevre felaketinin altyapısını oluşturmaktadır.
