Parasal sıkılaştırma döneminde de büyümeye devam eden kamu açıklarının finansmanı için Hazine’nin yüksek faizlerle gerçekleştirdiği montanlı borçlanmaların gelecek yıllara devrettiği yük dolayısıyla faiz ödemelerinin izleyen dönemde ağırlığını koruyacağı görülüyor. OVP’de mevcut borç yapısı, kamu açıkları ve borçlanma öngörüleri baz alınarak yapılan projeksiyonlara göre 2027- 2029 döneminde merkezi yönetim bütçesinden yapılacak toplam faiz ödemesi 13 trilyon 913,7 milyar lirayı bulacak.
Faiz ödemelerinin 2027’de yüzde 40,7 cari, yüzde 16,3 reel artışla 3 trilyon 975 milyar ve 2028’de yüzde 18,1 cari, yüzde 4 reel artışla 4 trilyon 693,9 milyar ve 2029’da yüzde 11,7 cari, yüzde 2,5 reel artışla 5 trilyon 244,8 milyar liraya ulaşacağı öngörülüyor. Faiz giderlerinin 2025’te yüzde 3,2 olan GSYH’ye oranı, 2027’de yüzde 3,6 ile zirve yapıp, 2029 hedefinde yüzde 3,4’e geriliyor.
OVP projeksiyonları, bu yılın tümünde yüzde 20’nin biraz altında beklenen faiz/vergi rasyosunun gelecek yıl bu düzeye çıkacağı, izleyen iki yılda ise biraz düşerek 2029’da 18,9 olması yönünde. Buna göre izleyen üç yılda da reel olarak artırılması öngörülen vergi gelirlerinin ortalamada yüzde 19,4’le yaklaşık beşte birlik kısmını faiz yutmaya devam edecek. Faizin vergi gelirlerinden aldığı pay 2017’de yüzde 10,6’ya kadar düşmüştü. 2018’de yüzde 11,9 olan bu oran izleyen dönemde yükselişini sürdürerek özellikle pandemi döneminin ilk yılı olan 2020’de yüzde 16,1’e çıkmıştı. 2022’de yüzde 13,2’ye kadar gerileyen bu oran, kamu borcunun hızlı bir büyüme kaydettiği 2023’te ek vergilerle sağlanan vergi geliri artışına rağmen tekrar yükselerek yüzde 15’e ve 2024’te yüzde 17,4’e, 2025’te de yüzde 18,6’ya çıktı. Merkezi yönetimin üç yıllık bütçe gelirinin yüzde 85,7’sini oluşturması beklenen vergi gelirlerinin beşte birini faizin yutması; devletin asli görevleri olan eğitim, sağlık, sosyal güvenlik, altyapı, ulaştırma, savunma, güvenlik, destek ve teşvikler, kamu yatırımları, kalkınma projeleri, kamu yönetimi ve idari hizmetlere yönelik harcamaların kısılması demek.
