Alpler’in en yüksek dağı Mont Blanc, 2021’den bu yana 2,2 metre daha kısalarak yakın geçmişteki en düşük yüksekliğe indi.
Dağın kayalık zirvesi deniz seviyesinden 4 bin 792 metre yüksekte, ama kalın buz ve kar örtüsünün yüksekliği rüzgar ve hava durumuna bağlı olarak yıldan yıla değişiklik gösteriyor.
Küresel ısınma nedeniyle dağ silsilesindeki buzullar son yıllarda hacminin üçte birini kaybetti. Ayrıca yaklaşık 2 bin 200 rakımın üzerindeki permafrost (en az iki yıl boyunca sürekli olarak donmuş halde kalan ve önemli dağ özellikleri için bir yapıştırıcı görevi gören toprak ve kayalık malzeme) da yitip gitmiş durumda.
Drone’la ölçüldü
Kayayı kaplayan bir buz sırtıyla kaplı dağ, Fransa’nın Haute-Savoie bölge yönetiminden bir araştırma ekibi tarafından drone yardımıyla ölçüldü.
Perşembe günü (5 Ekim) yayınlanan sonuçlar, Mont Blanc’ın yeni resmi yüksekliğinin 4 bin 805,59 metre olduğunu gösteriyor. İki yıl önce alınan önceki ölçüm, zirveyi 4 bin 807,81 metre olarak kaydetmişti; bu da 2017’de alınan ölçümden neredeyse bir metre daha azdı.
2023’ü ‘istisnai bir yıl’ olarak nitelendiren araştırma ekibi üyesi Denis Borel, Fransız televizyon kanalı TF1’e, dağın ‘2021’de ölçülen hacimle karşılaştırıldığında 3 bin 500 metreküp -aşağı yukarı Olimpik bir havuz kadar- buz ve kar kaybettiğini’ söyledi.
İklim ve buzul bilimi uzmanları, Mont Blanc’ın zirvesindeki kaybın Alpler’deki genel buzul örtüsünün kaybıyla ilişkili olmadığına dikkat çekiyorlar.
Mont Blanc’ın boyu 2001’den bu yana iki yılda bir ölçülüyor. Klimatologlar ve buzul bilimciler, 4 bin 800 metrelik zirvede gözlenen kaybı iklim kriziyle ilişkilendirebilmek için yaklaşık 50 yıllık bir ölçümün datalarını değerlendirmek gerektiğini söylüyorlar. Borrel, Avrupa’nın zirvesindeki söz könousu buz örtüsünün yüksekliğinin rüzgâr ve yağışa bağlı olarak değişiklik gösterme eğiliminde olduğuna dikkat çekiyor.
Buzulbilimci Luc Moreau da Mont Blanc’ın tepesini, kuvvetli kış rüzgarlarının zirvedeki karı süpürdüğü bir ‘kumul kompleksi‘ne benzetiyor ve rüzgarların buharlaşmayı hızlandırdığını hatırlatıyor.
Guardian’ın görüş aldığı bilim insanlarından Jean des Garets de 2,2 metrelik kısalmanın yaz aylarındaki yağışların azalmasından kaynaklanabileceğini söylüyor: “Bir sonraki ölçümde Mont Blanc çok daha yüksek olabilir.”
