Türkiye iş kazaları konusunda Avrupa’da birinciliği, dünyada ise en üst sıraları kimseye kaptırmayan talihsiz bir liderliğe sahiptir. Türkiye’nin ölümcül iş kazası oranı AB ortalamasının yaklaşık beş katı, Almanya’nın ve İngiltere’nin on katı düzeyindedir. Bu liderlik ihmalin, denetimsizliğin ve ucuz işgücünün kurumsallaşmış bir sonucudur.
Türkiye’de iş güvenliği yasaları kağıt üzerinde oldukça kapsamlıdır. Ancak bu düzenlemelerin sahada karşılığını bulduğunu söylemek güçtür. Herkesin bildiği bir gerçek Türkiye’de denetim varsa bile çoğunun göstermelik olduğudur.
Ülkemizde 8,5 milyon kişi sigortasız çalışmaktadır. Son yıllarda sayıları artan Suriyeli ve diğer göçmenlerin büyük çoğunluğu kayıt dışı işlerde çalışmaktadır. Bu yüksek orandaki kayıt dışı ekonomi işçileri İSG (iş sağlığı ve güvenliği) tedbirlerinden yoksun bırakmaktadır. Kayıt dışı çalışan bir işçinin karşılaştığı kaza genellikle kayıtlara geçmemektedir.
İnşaat, madencilik ve metal işleme gibi yüksek riskli sektörler Türkiye ekonomisinde önemli bir yer tutar. Ölümlü iş kazalarının büyük çoğunluğu bu sektörlerde meydana gelir. İş kazalarının en sık yaşandığı inşaat, maden ve metal sektörlerinde vasıfsız işçi çalıştırma, yeterli eğitim vermeme, kişisel koruyucu donanımları temin etmeme veya kullandırmama gibi temel ihlaller sıklıkla görülmektedir.
Türkiye’de iş güvenliği sorunu teknik bir eksiklikten çok siyasi, ekonomik ve toplumsal boyutları olan yapısal bir problemdir. Bu sorun yalnızca mevzuat değişiklikleriyle çözülemez. Köklü bir zihniyet dönüşümünü, etkin denetimi, caydırıcı yaptırımları, güçlü iletişimi ve insan hayatını her şeyin üzerinde tutan bir anlayışı gerektirir. Aksi halde her yıl yüzlerce işçi bu sistematik ihmallerin kurbanı olmaya devam edecek ve aileler yıkılacaktır.
