İktisatçı Mahfi Eğilmez, Hazine ve Maliye Bakanlığı ve Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerini değerlendirdiği yazısında, “Bu büyüme hızıyla dış ticaret açığının da azalması gerekirdi” dedi.
TÜİK’in dün açıkladığı verilere göre işsizlik oranı 0,2 puan azalışla yüzde 8,4’e geriledi.
Eğilmez internet sitesindeki yazısında geniş işsizlik oranını yüzde 31 olarak verdi ve nisana göre gerilese de bir yıl öncesine göre 5,6 puan yüksek olduğunu belirtti.
“Açıklanan ikinci önemli veri bu yılın ilk beş ayına ilişkin dış ticaret göstergeleri. TÜİK verileri kullanılarak hazırlanan tabloyu paylaşıyorum” diyen iktisatçının değerlendirmesinden öne çıkanlar şöyle:
* Tabloya göre bu yılın ilk beş ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,4 daha fazla ihracat (FOB), yüzde 5,8 daha fazla ithalat (CIF) yapmışız. Dış ticaret açığımız yüzde 12,7 artmış. İhracatın ithalatı karşılama oranı da geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,3 oranında gerilemiş.
* Geçen yılın ilk çeyreğinde yüzde 5,4 olan büyüme hızının bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 2’de kaldığı dikkate alınırsa dış ticarette aleyhe ortaya çıkan bu gelişme sıkıntılı bir durumu gösteriyor.
* Bu büyüme hızıyla dış ticaret açığının da azalması gerekirdi. Bu görünüm bizi dış ticaret hadlerini gözden geçirmeye yönlendiriyor. O endeksleri gözden geçirince ithalat birim değer endeksindeki artışın, ihracat birim değer endeksindeki artıştan daha yukarıda gittiğini görüyoruz.
* Bu da ithalata ödediğimiz fiyatların ihracattan elde ettiklerimize göre daha hızlı yükseldiği anlamına geliyor. İthal girdilerin bu şekilde pahalanmaya devam etmesi de bizim enflasyonla mücadelemize orta vadede sekte vuracak en önemli gelişmelerden birisi olacak.
* 1990’da 52,4 milyar dolar (GSYH’nin yüzde 26,1’i) olan toplam brüt dış borç stoku, 2025’te o kat artarak 527,5 milyar dolara (GSYH’nin yüzde 38,5’ine) yükselmiş.
* Dış borçlardaki bu artış can sıkıcı olmakla birlikte 2020’den bu yana GSYH’ye oranının gerilemesi olumlu bir gelişme olarak kabul edilebilir.
