Küresel sıcaklıkların artmasına neden olan ‘El Nino’ hava olayı sona ererken gezegeni serin tutan ‘La Nina’ hava koşulları etkili olmaya başlıyor. Buna göre 2024’ün son altı ayında rekor sıcaklık görülme ihtimali azaldı.
Fotoğraf: Canva
Avrupa Birliği’ne (AB) bağlı Copernicus İklim Değişikliği Servisi verilerine göre geçen haziranda küresel ortalama sıcaklıklar 1991-2020 ortalamasının 0,67 derece üzerindeydi. Haziran 2024 sıcaklıkları bir önceki en sıcak haziran olan 2023 haziran ortalamasının 0,14 derece üzerine çıktı ve 16,66 derece olarak kaydedildi. Böylece geçen ay, insanlık tarihinin en sıcak haziranı olarak kayda geçti.
Haziranla birlikte, üst üste 13 ay sıcaklık rekoru kırılırken son 12 ayın (Temmuz 2023-Haziran 2024) küresel ortalama sıcaklığı, 1991-2020 ortalamasının 0,76 derece üzerine çıktı. Hava sıcaklığı 1850-1900 sanayi öncesi dönemi ortalamasının da 1,64 derece üzerinde ölçülerek kayıtlardaki en yüksek seviyeye ulaştı.
Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz, “Yine sıcak zamanlar görecek olsak da ‘rekor sıcaklık’ lafını çok fazla kullanamayacağız” dedi.
AA’ya konuşan Kurnaz şöyle devam etti:
“İklim değişikliği hiç olmazsa El Nino dönemleri sıcak dönemler, La Nina dönemleri serin dönemler olarak algılanır. Ancak bu lafı söyleyemiyoruz çünkü sıcaklık artıyor sadece bazı dönemlerde çok daha fazla, bazı dönemlerde daha az. Temmuz başı itibarıyla El Nino etkisi bitti ve yavaş yavaş La Nina’ya geçiyoruz. Dolayısıyla bundan sonraki aylar, geçtiğimiz 13 ayın kırdığı rekorları devam ettirmeyecek.”
Kurnaz, 2024 yazının çok büyük ihtimalle en sıcak yaz olmayacağını ancak serin bir yaz olarak da anılamayacağını söyledi. Kurnaz’a göre 2024 yazı en sıcak ikinci veya üçüncü yaz olarak kayda geçecek:
“Dünya ortalama sıcaklığının rekor kırma olasılığı artık çok azalıyor. Çünkü geçtiğimiz sene 3 Temmuz’da sıcaklık rekorları çıldırmaya başlamıştı. Bu sene 3 Temmuz’da öyle bir çıldırma yok. Dolayısıyla geçen senenin sıcaklıkları 3 Temmuz’dan itibaren bu senenin sıcaklıklarının üstünde gitmeye başladı. Bundan sonra bu yıl boyunca böyle olacak. Hani belki arada sırada bir iki gün çok yüksek bir sıcaklık olabilir ama onun dışında bir rekor beklemiyoruz.”
2024 sıcaklıkları hakkında genel bir tahmin yapmaktan kaçınan Kurnaz şöyle devam etti:
“Bu soruyu şu anda bilim insanları tartışıyor. Yani bugün için ortaya çıkıp ‘evet olur’ ya da ‘hayır olmaz’ şeklinde cevap vermek mümkün değil. Senenin bundan sonrası nasıl gidecek ona bağlı. Çünkü geçtiğimiz senenin temmuzdan sonrası çok sıcaktı. Bu senenin de temmuza kadarki bölümü çok sıcaktı. Neredeyse tam altı aylık sıcaklıklar karşılıklı savaşıyor. Bundan sonra eğer havalar gerçekten ciddi serinlerse o zaman 2024 ikinciliğe düşer ancak çok fazla serinlemeyecek olursa birinci olur. Hani yüzde 50 ihtimalle ikinci, yüzde 50 ihtimalle birinci diyebilirim.”
Kurnaz, Akdeniz Havzası’nda yer alan ülkelerin iklim değişikliğinden kötü etkileneceğini ve sıcaklıkların çöldekine yakın bir seviyeye ulaşacağını belirtti. Yağışların büyük miktarda azalarak kurak günlerin artacağını belirten Kurnaz, bu durumun ani ve şiddetli yağışları artıracağına dikkat çekerek uyardı.
