Kürtler, Kuzey Irak’tan sonra ikinci özerk yönetimlerini Türkiye-Suriye sınırındaki Rojava’nın (Batı Kürdistan) ‘Cizire kantonu’nda ilan etti. Suriye’deki iç savaşa son verilmesi hedefiyle toplanacak 2’nci Cenevre Konferansı’ndan hemen önce atılan bu adım, Kürtlerin konferansta ayrıca temsil edilme taleplerinin geri çevrilmesine misilleme olarak yorumlandı. Özerklik ilanı, Suriye ordusunun iki yıl önce çekilmesi sonrası fiilen Kürtlerin kontrolüne geçen bölgelerde coşkuyla karşılanırken, BDP de kutlama mesajı yayımladı.
Çoğulcu sistem
Özerklik, Mardin’in Nusaybin ilçesinin karşısındaki Amude kentinde yapılan ‘Demokratik Özerk Yönetim Yasama Meclisi’ toplantısında ilan edildi. Fırat Haber Ajansı’na göre, Cizire Kantonu hükümet başkanlığı ve 22 bakanlıktan oluşacak. Başkan ve bakanlar için çoğulculuğu esas alan üçlü bir yönetim modeli benimsenecek; bakanın Kürt olması halinde yardımcıları Arap ve Süryani olacak.
‘Türkiye sınırı boyunca uzanacak’
12 Kasım 2013’te geçici yönetim oluşturma amacıyla ‘Kurucu Meclis’ ilan eden Suriyeli Kürtler, 6-7 Ocak’taki toplantılarında yine Türkiye sınırındaki Efrin ve Kobani (Arapçasıyla Ayn el Arab) kantonlarında da özerklik planını açıklamıştı. Nitekim Kürt internet sitelerinde yayımlanan özerklik haritasında, Türkiye sınırı boyunca Irak’tan Hatay’a uzanan yay tümüyle ‘Batı Kürdistan’ olarak gösterilmişti. Üç kantonun da özerklik ilan etmesi sonrası Suriyeli Kürtlerin ortak hükümet ilan etmesi bekleniyor.
Ankara ne tepki verecek?
2013’ün yaz aylarında PYD lideri Salih Müslim’i en az iki defa ağırlayan Türkiye’nin özerklik ilanına ne yanıt vereceğiyse merak konusu. Zira Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Müslim’e ilettikleri üç talepten ikisini şöyle sıralıyordu: Seçilmiş bir Suriye parlamentosu oluşana kadar herhangi bir emrivaki yaşanmaması ve Türkiye’nin güvenliğini tehdit edecek bir faaliyet içinde olunmaması. Davutoğlu’nun üçüncü talebi de Beşar Esad yönetimine destek verilmemesiydi. Davutoğlu, “Bu açıdan bakıldığında, Salih Müslim’in gerek toplantıda beyan ettiği görüşler, gerekse kamuoyuna verdiği mesajlar açıktır. Rejimle aralarına bir mesafe koyduklarını ifade etmiştir. Özerklik veya başka bir taleplerinin olmadığını açık bir şekilde ifade etmiştir” demişti.
