Komisyon raporunda 'umut hakkı' yok: Yedi başlık, 60 sayfadan oluşuyor

PKK’nın silah bırakma süreci için kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun ortak raporunu tamamladı.

Yedi başlık, 60 sayfadan oluşan raporda PKK lideri Abdullah Öcalan’a‘umut hakkı’ tanınmasıyla ilgili bir ibare yer almıyor. Fakat “İnfaz adaletinin sağlanması gerekmektedir” deniyor.

Fotoğraf: AA

Komisyon, bugün son kez toplandı. Komisyon ve Meclis Başkanı Numan Kurtulmuş raporun yedi bölümden oluştuğunu açıkladı. O bölümler şöyle sıralandı:

  • Komisyon çalışmaları
  • Komisyonun temel hedefleri
  • Türk-Kürt kardeşliğinin tarihi kökleri ve kardeşlik hukuku
  • Komisyonda dinlenen kişilerin mutabakat alanları
  • PKK’nın kendisini feshetmesi ve silah bırakması
  • Sürece ilişkin yasal düzenleme önerileri ve demokratikleşmeyle ilgili öneriler
  • Sonuç ve değerlendirme

‘Af mahiyetinde değil’

Ardından Kurtulmuş bugün partilerin oylarına sunulacak raporun özetini okudu ve şunları söyledi:

“88 saat çalışma yapıldı. 4 bin 199 sayfa tutanak tutuldu. Komisyonun hazırladığı rapor yedi bölümden oluşuyor.

Terör meselesinde tarihi bir dönemden geçiyoruz. Barış ve huzurun sağlanması tarihi bir sorumluluk. Raporda PKK’nın kendini feshetmesine ilişkin yasal düzenleme var. 

Terörün ülkemizin gündeminden çıkarılması her birimiz için tarihi bir sorumluluktur. Alınan tedbirler hukukla sağlam bir şekilde ilerleyecektir.

Kardeşliğimizi güçlendiriyoruz. Komisyon acılarımızı inkar etmeden geleceği birlikte korumak kararlılığın açık bir ifadesidir. 

Rapor af mahiyetinde değildir. Komisyon, toplumsa huzur ve sukünü zedeleyen terör eylemleri ve şiddet ikliminin sona erdirme iradesini rapor haline getirmiştir.

Yaptığımız çalışmalar, gelinen aşamayla sınırlı ve tamamlanmış bir süreç olarak değerlendirilemez. Hazırlanan rapor toplumsal barışın zeminini koruyor. Rapor atılacak adımların mihenk taşı.

Raporda bahsedilen düzenlemelere ek olarak raporlarda ifade edilen daha demokratik, sivil, özgürlükçü, katılımsı ve kapsayıcı anayasaya ihtiyaç duyulmaktadır.”

Raporun detayları: Umut hakkı yok infazda adalet var

Rapor 60 sayfa ve yedi bölümden oluşuyor. Umut hakkı ibaresi yer almasa da ‘infazda adaletin sağlanması gerektiğine’ vurgu yapılıyor.

‘Özel ve geçici düzenleme’ vurgusu

NTV’nin haberine göre beşinci bölümde ülke içi ve dışında PKK’nın silah bırakmasına dair bir teyit mekanizması içinde olması gerektiği vurgulanıyor. Bölümde silah bırakmayla yasal düzenlemelerin zamana yayılarak ilerleyebileceği belirtiliyor. Bu düzenlemelerin ‘özel ve geçici olması gerektiği’ bir diğer vurgu.

Altıncı bölümdeyse yasal düzenleme önerileri bulunuyor. Örgüt üyelerinin hukuki durumu ve ‘toplumla bütünleşme’leriyle ilgili bölüm bu kısımda.

Süreçte görev alanlara yasal güvence sağlanması da öneriler arasında.

AİHM ve AYM kararlarına uyulması

Yedinci bölümdeyse Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ve Anayasa Mahkemesi (AYM) kararlarına uyulması gerektiği vurgusu var. Burada temel hak ve özgürlüklerin önündeki engellerin kaldırılmasına da atıf var.

Raporda şiddet içermeyen eylemlerin de terör kapsamına dışına çıkarılması gerektiği belirtiliyor.

Ayrıca Terörle Mücadele Kanunu’nun belirleyici tanım üzerinden yeniden belirlenmesi gerektiği vurgulanıyor.

Umut hakkı tartışması

Eski ceza yasasındaki idam cezaları, yeni yasal düzenlemelere göre uyarlandı ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarına çevrildi.

Terörle Mücadele Kanunu (3713 sayılı yasa) ve Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı yasa) 302’inci maddesi kapsamında verilen ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarının infaz biçimi mevzuatta ömür boyu yani ölünceye kadar şeklinde düzenlendi. Söz konusu cezaların istisnası yok.

‘Umut hakkı’na sahip olan kişinin belirli bir infaz süresinden sonra durumunun yeniden gözden geçirilir.

Hükümlü bunun hangi gerekçeler üzerinden yapılacağını, kimlerin hangi yöntemlerle bu değerlendirmeyi yapacağını bilerek cezasını infaz eder.

Başka bir ifadeyle ‘umut hakkı’ öngörülebilir bir infaz biçimi getirerek kişinin yeniden özgürlüğüne kavuşma umudunu korumasını sağlar.

Umut hakkını, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Öcalan için gündeme getirmişti.

Hatta MHP Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız, komisyonun bir önceki toplantısı sonrası “Umut hakkı konusunda uzlaştık” demişti.

Güncellenecek…

DEM Parti heyeti: Sürecin sürdürüleceğine dair ortak irade bir kez daha teyit edildi

MHP’li Yıldız: Umut hakkı konusunda uzlaştık

Erdoğan: Son anlaşmalarla Suriye halkının önünde yeni bir sayfa açıldı

Şam, SDG’yle ‘bir tümenden oluşan’ kademeli entegrasyonda anlaştı