MESUDE DEMİR
@mesudedemirr
Mode Implant ve Mode Medikal CEO’su Oğuz Akyüz, piyasada çok sayıda kaçak ve sahte diş implantı bulunduğunu söyledi. Ticaret ve Sağlık Bakanlıklarından kaçırılan bu ürünler sağlığı tehdit ediyor.
Diş implantları (vida diş) tek diş eksikliğinde uygulandığı gibi, hiç dişi olmayan ağızlarda da kullanılıyor. Diğer dişlere hiç müdahale edilmesine gerek duyulmaması, çiğneme hissinin normale en yakın olması tercih sebeplerinden. Bir başka önemli faktör yaşlı nüfusun artması. Yaşla birlikte diş kaybı ve protez diş ihtiyacı da artıyor. Estetik sebepler de eklenince, üretim teknolojisi her geçen gün artan implantlar giderek daha fazla kullanım alanı buluyor. Bilgisayar destekli ve üç boyutlu özelleştirilmiş implantların tedavi sürecini kısaltması ve kişileştirilmesi de tedaviyi kolaylaştırdı.
Dental İmplant Sanayici ve İş İnsanları Derneği (İMPLANDER) 2022 verisine göre, Türkiye’de 84 ithalatçı firma 116 marka implant ithal ediyor.
Yerli üreticiler de iddialı: Beş yılda yüzde 300 büyüdü
Yerli diş implantları bu yarışta var. Türkiye implant üreten 29 ülkeden biri. Ülkede 34 yerli firma implant üretiyor. Hem içeride hem de uluslararası pazarda Almanya, ABD, İsrail, Güney Kore, İsviçre, İtalya vb. ülkelerin implantlarıyla yarışıyor. Türkiye’nin geçen yılki 350 milyon dolarlık diş sağlığıyla ilgili ürün ihracatının 20 milyon doları implanttı.
Ülkede implant tedavisi gören yılda dört milyon kişiden (sağlık turizmi için gelenler dahil) yaklaşık yüzde 60’ı yerli ürünleri tercih ediyor.
İmplant üreticilerinden Mode Implant’ın kurduğu Mode Implant Academy (MIA), diş hekimliğinde yaşanan son gelişmeleri konunun uzmanlarıyla paylaşmak üzere Antalya’da MIA Dünya Sempozyumu düzenledi. Türkiye, ABD, Almanya, Makedonya, Portekiz ve Yunanistan’dan 41 akademisyenin üye olduğu akademinin sempozyumunda diş hekimleri, bilim insanları ve üretici firmalarla bir araya geldi.
Sempozyumda İMPLANDER Başkanı da olan Akyüz sorularımızı yanıtladı. Akyüz’ün verdiği bilgiye göre, pandemide implant ihracatında dünyada 35’inci sırada olan Türkiye, beş yılda yüzde 300 büyüdü. Geçen yıl 17’inci sıraya çıktı. Yılda dört milyon implant üreten endüstrinin hedefi, implant ihracatında dünyada ilk üçe girmek.
İki bakanlığın takibinden kaçıyorlar
Türkiye’deki implant pazarını genişleten faktörlerden biri de her dört sağlık turistinden birinin ağız-diş sağlığı ve estetiği için gelmesi. Bunların da büyük çoğunluğu implant yaptırıyor. Yerli implantlara güven her geçen gün artıyor. Ancak artan talep, yasadışı yollarla para kazanmak isteyenlerin de iştahını açıyor.
Sanayi Bakanlığı diş implant ürünlerini orta ve yüksek teknoloji ürün grup listesine aldı. Sağlık Bakanlığı ürün takip sistemine dahil etti yani bir standart geldi. Ancak belli ki yetmiyor. Tüm bu düzenlemelerden kaçan, bazıları zararlı olabilecek ürünler hem ithal ediliyor hem de üretiliyor.
Akyüz sektördeki illegalitenin (kaçak ve sahte implantlar üretimi) ‘inanılmaz’ rakamlara ulaştığını söyledi:
“Neredeyse ithal edilen kadar kayıtsız ürün var piyasada. Başka ürünmüş gibi gösterilerek ithal ediliyorlar. Gümrük numarası değiştiriliyor, ‘medikal’ değil de ‘medikal piercing’ diye giriyor. Böylece Sağlık Bakanlığının ürün takip sisteminden kaçıyorlar. Ticaret ve Sağlık Bakanlığının birlikte koordineli çalışarak bu işi kontrol etmesi gerekiyor.
Bu konuda her iki bakanlık da inceleme başlattı ve müfettişlerini atadı. Ama en büyük sorun verilen cezaların caydırıcı olmaması. Yiyecekleri ceza sadece o aylık kazancını götürmüş oluyor.”
Türkiye’de üretilip Alman malı diye satılıyor
Bir başka sorunsa başka ülkenin malı gibi Türkiye’de üretilip yine burada satılan ürünler. “Türk fiyatına Alman implantı” ya da “Türk fiyatına İsveç implantı” diye satılıyor. Bunların nerede ve şekilde üretildiği ve piyasaya verildiği belli değil. Bu ürünler, bazı diş hekimleri tarafından satın alınıyor ve hastaların ağızlarına çakılıyor. Sektörün en büyük sorununun bu olduğunu belirten Akyüz şunları söyledi:
“Biz sağlık ürünü üretiyor ve satıyoruz. Sektör olarak bunları yapanlarla ilgili belgelerimizi bakanlıklara sunuyoruz. Bakanlıklarımızın dünya çapında marka olmaya çalışan Türk firmaların önünü açması gerekiyor. Bu da ancak denetim ve caydırıcı cezalardan geçiyor. Dünyanın en pahalı ham maddesini kullanarak global düzeyde çok iyi bir ürün çıkarmaya çalışıyorum. Biz bunu yapmaya çalıştıkça sadece fiyat odaklı stratejiler geriye doğru çekiyor. Hem itibar hem de pazar olarak.”
Ucuz diye sağlıkla kumar oynanıyor
MIA Başkanı Prof. Dr. Hasan Meriç, Türkiye’de dünya standartlarında implant üretildiğini ancak merdiven altında üretilen çok kötü implantlar bulunduğunu söyledi:
“Merdiven altı malzemeler ucuz olur. Neyle üretiyor? Biri beş lira, diğeri 10 lira. Beş liralığı tercih edersen başta güzel gözükebilir ama altı ay sonra sorun çıktığında ‘vücudun kabul etmedi’ deniyor. Hayır öyle birşey yok! Ucuz diye insanlar da kendi sağlıklarıyla kumar oynuyor. İnsanları, toplumu da eğitmemiz lazım. Sağlık konusunda daha seçici olmalıyız. Toplumu kandıracak çok fazla insan var. Hekimin de para kazanacağım diye başka şeyler söylememesi lazım. Doğruyu seçer, doğru işler yaparsak o zaman önümüzde kimse duramaz. Hekimlerin kullandığı malzemeler de denetlenmeli.”
