İstanbul’da haftalık vefat sayıları 22-28 Ocak haftasında 2015 ile 2019 yılları arasını kapsayan salgın öncesi dönemin ortalamasına kıyasla yüzde 43 daha fazla.
Bilim Akademisi’nin popüler bilim yayını Sarkaç’ın verilerine göre 22-28 Ocak haftasında İstanbul’da salgın öncesine kıyasla 747 fazladan ‘ek ölüm’ gerçekleşti.
‘Ek ölüm’ (excess mortality) terimi epidemiyolojide ‘normal/kriz dışı’ koşullar altında beklenen ölüm sayılarının üzerinde saptanan ölüm sayılarını ifade eder. Normalin üzerinde çıkan ölüm sayılarının söz konusu krize bağlı koşullar nedeniyle olduğu düşünülür. Bu veriler uzmanlara tanı yöntemleri, hastalığın seyri ve yaygınlığı konusunda bilgi sağlıyor.
Grafikteki mavi şeridi 2015-2019 yıllarındaki maksimum ve minimum haftalık ölüm sayıları oluşturuyor.
Bilim dergisinin aktardığına göre mavi şeridin içinde veya civarında gerçekleşen ölümlerin salgın gibi bir kriz olmadığı durumda beklenen ölüm sayıları olduğu söylenebilir. Salgının ağırlaştığı dönemlerde ise haftalık ölüm sayıları şeritten belirgin şekilde yüksek gerçekleşiyor.
İstanbul’da Covid19’a bağlı resmi ölümlerin sayısı ne kadar?
İstanbul’daki Covid-19’a bağlı vefat sayıları Sağlık Bakanlığı’nın haftalık durum raporlarında veriliyordu fakat 25 Ekim 2020’den beri haftalık durum raporları yayınlanmıyor. Dolayısıyla İstanbul için resmi sayılar bilinmiyor.
Ek ölüm sayıları resmi kayıtlara geçmemiş Covid-19 ölümlerini mi gösteriyor?
Sarkaç’ın açıklamasında bu sorunun cevabı şöyle ifade edildi: “Hayır tam olarak değil. Grafikte görülen Mart-Nisan 2020, Ekim-Aralık 2020 ve Mart-Mayıs 2021’deki ve 2021’in Ağustos aylarından itibaren gerçekleşen yüksek ek ölüm sayılarının salgınla doğrudan veya dolaylı bağlantılı olduğunu biliyoruz. Fakat bu ölümlerin ne kadarının Covid19’la doğrudan ilgili olduğu konusunda daha net bir şey söylemek için tüm Türkiye’deki ölüm sayılarının cinsiyet, yaş, risk faktörleri, yer ve zaman kırılımları da kullanılarak daha detaylı analizinin yapılması gerekir.”
