İstanbul Altın Rafinerisi (İAR) A.Ş. ve ilişkili şirketlere yönelik soruşturmada 23 şüpheliden 21’i gözaltında. İki kişiyse aranıyor.
Peki soruşturmada kimlerin adı geçiyor ve neler biliniyor?
İAR A.Ş. kuyumculuk sektörüyle tanınan Halaç ailesiyle biliniyor. Halaç Kuyumculuk, 1996’da kurulmuş ilk resmi altın rafinerisi İstanbul Altın Rafinerisi’yle 2022’de birleşmişti.
İstanbul başsavcılığınca başlatılan soruşturmada suçlama şöyle: ‘Hileli yollarla devlet desteği alarak örgütlü bir şekilde kamu zararına yol açmak’.
Merkez Bankası (MB) ihracatla ülkeye döviz girişi sağlayan şirketlere döviz tutarının yüzde 3’ü kadar destek veriyor.
Soruşturmaya göre İAR A.Ş. ve ilişkili şirketler bu desteği almak için 30 kişinin üzerine 24 yeni şirket kurdu. AA’nın aktardığına göre suçlanan isimler arasında İAR A.Ş.’nin sahibi Özcan Halaç da var.
Suçlanan diğer isimlerden bazıları şöyle:
- İAR A.Ş. Genel Müdürü Ayşen Esen (aynı zamanda yönetim kurulu başkanı)
- İAR A.Ş. Yönetim Kurulu Başkan Vekili Erkam Halaç
- İAR A.Ş. Pazarlama Müdürü Serdar Saraç ve Halk Bankası çalışanı eşi Betül Saraç
- İAR A.Ş. Muhasebe Müdürü Nasuh Göçmen*
- Gram Altın Kıymetli Madenler Rafineri San. Tic. A.Ş. çalışanı Bülent Halaç
- Gram Altın Kıymetli Madenler Rafineri San. ve Tic. A.Ş. Müdürü Erman Dönmez
- Yalçıntaş Kıymetli Madenler Tic. Ltd. Şti. çalışanı İbrahim Sontur
- Kuyumcukent Enerji Üretim ve İşletme AŞ. Müdürü Mehmet Bora Tütüncüoğlu
- İstanbul Gümüş Rafinerisi A.Ş. İşletme Müdürü Cenk Kocatüfek
*Nasuh Göçmen’in avukatının açıklaması şöyle: “Müvekkilimiz 2022 yılında emekli olarak haberinize konu şirketten tamamen ayrılmıştır. Müvekkilimin şirket ile ilgili 4 yıldan beri sonra herhangi bir görevi, unvanı , hukuki ya da ticari bağı bulunmamaktadır. Ayrıca görev süresi boyunca da ithalat, ihracat, ticari ve üretim konularında herhangi bir karar verme yada yönetme yetkisi olmamıştır.“
Devleti 12 milyon 537 bin 560 dolar zarara uğratmışlar
İAR A.Ş. dahil 24 şirketin 543 milyon 634 bin 253 dolar ihracat tutarı üzerinden yüzde 3 destek alıp devleti 12 milyon 537 bin 560 dolar zarara uğrattığı öne sürülüyor.
Ayrıca başsavcılığın şöyle bir ‘tespit’i var: “Şirketler ithal ettiği altın madenini Türkiye’deki altın ocaklarında eritti. Bu altınlar, asit solüsyonlarla karıştırarak işlenmiş olarak gösterildi. Bu yolla ortaya çıkan kıymetli maden bileşenleri yasal olarak yurtdışına çıkarıldı ve döviz kazancı sağlandı.”
23 kişi hakkında üç suçlamayla gözaltı kararı var:
- 1211 Sayılı Merkez Bankası Kanunu ve tebliğlerine muhalefet
- 4749 sayılı Kamunun Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanuna muhalefet
- 1567 Sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanuna muhalefet
2022’deki 138,6 milyar lira
Şirketin sitesindeki mali bilgilere göre İAR A.Ş.’nin 2022’deki cirosu 138 milyar 62 milyon 990 bin 162 lira. Aynı yıldaki ihracat kazancıysa 512,9 milyon dolar.
Yine şirketin sitesine göre İAR A.Ş.’nin 700 milyon liralık kayıtlı sermayesi var. Çıkarılmış sermayesi ise 350 milyon lira. Ayrıca 267 personeli olduğu yazıyor.
İstanbul Altın Rafinerisi hakkında
İlk resmi altın rafinerisi İstanbul Altın Rafinerisi, Hazine Müsteşarlığı ve İstanbul Altın Borsası’nın işbirliğinde 1996’da kuruldu.
Halaç ailesi 1995’te Halaç Kuyumculuk Limited Şirketi bünyesinde sektörün ihtiyaçlarına cevap vermek ve rekabet koşullarına uyum amacıyla altın rafinasyonuna başladı.
Şirket, 2022’de İstanbul Altın Rafinerisi’yle birleşti.
Firma rafinasyon dışında Türkiye’de ilk defa gram altın üretimini başlattı. 2007’de ‘Ortadoğu’nun altın kalbi’ Dubai Altın Borsası’na üye oldu. 2023’te İstanbul Sanayi Odası’nca (İSO) yayınlanan ‘Türkiye’nin En Büyük 500 Sanayi Kuruluşu’ listesinde dördüncü sırada yer aldı. Eylül 2011’deyse Londra Külçe Piyasaları Birliği’nin (LBMA) En İyi Rafineler Listesi’ne (Good Delivery List) girdi.
İstanbul Altın Rafinerisi’nin yönetim kurulu başkanlığını Ayşen Esen, yönetim kurulu başkan vekilliğiniyse Erkam Halaç yapıyor.
İstanbul Altın Rafinerisi’ne bağlı şirketler şöyle:
- Gramaltın Kıymetler Madenler Rafineri San. ve Tic. A.Ş.
- Kadsis Kıymetli Madenler ve Madencilik A.Ş.
- Halaç Döviz ve Kıymetli Madenler Yetkili Müessese A.Ş.
- Halaç Kuyumculuk Sanayi ve Ticaret A.Ş.
- HLC Kıymetli Madenler ve Yatırım A.Ş.
- İstanbul Altın Kıymetli Metallar Ticaret A.Ş.
