İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, Hürmüz Boğazı’ndan İran’ın ulusal para birimi riyalle geçiş ücreti alınacağını söyledi.
İran devlet televizyonunda konuşan Azizi, tasarının onaylanmasının ardından Hürmüz Boğazı’nın tamamen İran Silahlı Kuvvetleri’nin kontrolüne geçeceğini söyledi.
Geçiş için alınması planlanan ücretlerin de İran ulusal para birimi riyalle ödeneceğini belirtti.
Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’si Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor.
İran’ın ABD’ye savaşın bitirilmesi için şart koştuğu 10 maddelik planda Hürmüz’e ilişkin şu iki madde vardı:
- Hürmüz Boğazı’ndan geçişin, İran Silahlı Kuvvetleri’yle koordinasyon içinde kontrollü şekilde yapılması
- Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçişi garantiye alacak ve mutabakata varılan protokolle İran’ın hakimiyetini sağlayacak bir geçiş düzenlemesinin oluşturulması
Dün 8 Nisan’da varılan geçici ateşkesin ardından ilk açıklamasını yapan İran lideri Mücteba Hamaney, “Hürmüz Boğazı’nın yönetimini yeni bir aşamaya taşıyacağız” demişti.
Ne olmuştu?
ABD ve İran, 8 Nisan sabaha karşı Pakistan’ın arabuluculuğuyla iki haftalık ateşkeste anlaşmıştı. ABD Başkanı Donald Trump, ateşkesi Hürmüz Boğazı’nı derhal açılması şartıyla kabul ettiğini duyurmuştu. İran Dışişleri Abbas Erakçi de ‘Hürmüz Boğazı’ndan İran ordusuyla koordinasyon halinde geçilebileceğini’ söylemişti.
Hem İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu hem de Trump, Lübnan’ın ateşkese ‘Hizbullah nedeniyle’ dahil edilmediğini belirtmişti.
Devrim Muhafızları Ordusuna yakınlığıyla bilinen yarı resmi Fars Haber Ajansı, 8 Nisan’da Hürmüz Boğazı’nın İsrail’in Lübnan’a saldırıları nedeniyle kapatıldığını bildirmişti.
9 Nisan’da İran Limanlar ve Denizcilik Kurumu, gece boğazdan geçmeyi planlayan gemilerden, olası deniz mayınlarıyla çarpışma riskine karşı İran Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri’yle koordinasyona geçmelerini istemişti. Duyuruda boğaza giriş ve çıkış rotası harita eşliğinde anlatılmıştı.
Netanyahu, dün (9 Nisan) hava ve karadan hedef aldıkları Lübnan’la doğrudan müzakerelere başlayacaklarını fakat saldırıların süreceğini söyledi.
İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney’se savaş istemediklerini belirtip “Hürmüz Boğazı’nın yönetimini yeni bir aşamaya taşıyacağız” dedi.
Trump bugün (10 Nisan) Hürmüz Boğazı’ndan petrol tankerlerinin geçişine yeterince izin vermediğini öne sürüp “Bu, anlaşmaya aykırı” diye konuşmuştu.
ABD ve İran, 11 Nisan’da Pakistan’ın başkenti İslamabad’da müzakerelere başlayacak.
