İnsan Hakları İzleme Örgütü (Human Rights Watch/HRW), Türk yetkililerin ‘keyfi kararla’ Instagram’ı tamamen erişime engelleyerek milyonlarca kullanıcının ifade özgürlüğü ve bilgi edinme hakkını ihlal ettiğini açıkladı. Türkiye’yi Instagram engelini derhal kaldırmaya çağırdı.
HRW ve İfade Özgürlüğü Derneği (İFÖD) ortak açıklamayla, geçimini Instagram’dan sağlayan küçük işletme sahiplerinin de etkilendiğini vurguladı.
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) 2 Ağustos’ta Instagram’a erişimi engellemişti.
HRW’nin açıklamasına göre erişim engeli, İletişim Başkanı Fahrettin Altun Instagram’ın çatı şirketi Meta’ya çıkıştıktan sonra getirildi. ABD merkezli Instagram, ABD’nin terörist listesindeki ve 31 Temmuz’da öldürülen Hamas lideri İsmail Haniye’ye başsağlığı mesajlarını kaldırmıştı.
İnsanlar kararın sebebinden habersiz
‘‘Sosyal medya platformuna erişimi tamamen engellemek ifade ve bilgi edinme özgürlüğünü ciddi şekilde ihlal ediyor. Bir hükümetin herhangi bir platformdaki bazı içeriklerle fikir ayrılığına düşmesi, asla o platformu erişime engellemesinin bahanesi olamaz” dedi HRW’de teknoloji ve haklar müdür yardımcısı Deborah Brown.
HRW’nin tespitleri şöyle:
- Yetkililer erişim engeline ilişkin çelişkili mesajlar verdi. Resmi açıklama yapılmadı ve Türkiye’deki milyonlarca kullanıcı kararın sebebinden habersiz kaldı.
- Sosyal medya Türkiye’de medyaya yönelik büyük baskı varken insanların bağımsız haberlere erişebileceği ve kendilerini ifade edebileceği son alanlardan. Üstelik Türkiye’de yetkililere internet sitelerini ve çevrimiçi içerikleri keyfi olarak engelleme yetkisi veren ‘sansür yasası’nın varlığında, sosyal medya hayati.
- Türkiye daha önce Twitter, Youtube, Wikipedia ve bazı Google sitelerine de erişimi engellemişti. Yetkililer son bir ayda (hikaye ve şiir paylaşım platformu) Wattpad‘i ve Roblox oyununu da erişime engelledi.
- Türkiye’de haber siteleri Deutsche Welle (DW) ve Voice of America, 2022’den beri süresiz olarak erişime engelli. İFÖD’ün EngelliWeb projesine göre Türkiye’de mart sonu itibarıyla bir milyondan fazla site engellendi.
